Biển Cửa Hiền (xã Hải Lộc, tỉnh Nghệ An) có những bãi đá tự nhiên hiện lên như một tuyệt tác điêu khắc, với hàng nghìn tảng đá lớn, nhỏ xếp chồng tự nhiên, trải dài ra biển. Thủy triều xuống, bãi đá lộ thiên cũng chính là lúc những người phụ nữ bắt đầu công việc đục, đẽo đá kiếm tiền.
Họ đi tìm con hàu vỏ sắc như dao bám trên đá nhưng có thịt trắng như sữa và mềm.
Những con hàu sữa bé xíu bám chi chít trên các mỏm đá, nhiều năm nay đã trở thành nguồn sinh kế của nhiều gia đình nơi đây.
Giữa mùa hè, dưới cái nắng trưa 38-40 độ C, những người phụ nữ nơi đây vẫn kiên trì ngồi trên bãi đá đục hàu mưu sinh. Cũng giống như những người phụ nữ vùng ven biển, bà Nguyễn Thị Thắm, SN 1961, sinh ra đã gắn bó với nghề đục hàu từ thuở nhỏ. Dù cực nhọc nhưng nhờ nghề này mà chị có thêm thu nhập nuôi sống gia đình. Nghề đục hàu chủ yếu lao động là phụ nữ, bởi công việc đòi hỏi sự cần mẫn, nhanh nhẹn và khéo léo.
Với những dụng cụ tự chế, họ leo qua những mỏm đá cheo leo để đục hàu. Mũi sắt nhọn hoắt đục xuyên qua lớp vỏ cứng, tách con hàu làm đôi. Sau đó, những người này dùng con dao nhỏ cạy lấy nhân hàu sữa mềm mại, to bằng đầu ngón tay trỏ cho vào chiếc lọ chứa nước trắng đục. Nghề vất vả, hiểm nguy nên chỉ có những người không còn sự lựa chọn nào khác mới phải làm công việc này.
“Để đục được được nhiều hàu ở bãi biển, ngoài kiên trì, khéo léo thì đòi hỏi đôi mắt phải tinh. Nhìn bằng mắt thường chúng tôi có thể biết được con hàu ở đá đã chết hay còn sống. Công việc đục hàu phải còng lưng cả ngày nhưng cũng kiếm được ít tiền về trang trải cuộc sống. Tuổi già như chúng tôi kiếm được công việc như thế này để mưu sinh cũng là điều may mắn rồi”, bà Thắm chia sẻ thêm.
Việc di chuyển trên những mỏm đá phải nhẹ nhàng uyển chuyển, chân phải bám chắc vì chỉ cần sơ sẩy trượt chân là bị hàu cứa chảy máu.
Đây là loài hàu sống tự nhiên ở những bãi đá, nhỏ con, có vị thơm, ngọt, mát, nên được rất nhiều người ưa chuộng.
“Người dân giờ sành ăn lắm. Loại hàu này tuy nhỏ nhưng ăn rất ngọt, thơm hơn hàu nuôi nên khách ưa chuộng. Đục xong là chúng tôi tranh thủ mang đi bán ngay hoặc ra chợ, giá khoảng 160.000 đồng/kg. Ngày ít tôi kiếm được gần 1kg còn ngày nhiều thì khoảng 2kg. Tuy nhiên, công việc cũng vất vả lắm, phải khom lưng chong nắng trong nhiều giờ”, bà Phạm Thị Lưu, SN 1955, trú tại xã Hải Lộc, chia sẻ.
Hàu sau khi được đục từ các bãi đá sẽ được bán cho các thương lái, hoặc đem ra chợ để tiêu thụ. Món hải sản nhiều dinh dưỡng này có thể chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như: hàu nướng, cháo hàu, nấu canh dọc mùng, cà chua,…
Cần mẫn tìm kiếm, gỡ từng con hàu, con ngao ra khỏi những khối đá sắc nhọn,…nhưng các chị, các mẹ vẫn nở nụ cười lạc quan. Công việc tuy vất vả và nhọc nhằn nhưng họ vẫn nỗ lực bám trụ với nghề, chắt chiu từng đồng để lo cho cuộc sống và gia đình.
