Cận cảnh chip bảo mật "Make in Vietnam" đầu tiên vừa được ra mắt. Ảnh: Viettel
Chiều 3/11, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã đến dự và chỉ đạo lễ ra mắt chip và nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế có tên gọi VGC v1.0.
Sản phẩm chip bảo mật VGC v1.0 do Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel phối hợp nghiên cứu, phát triển vừa chính thức được công bố. Đây là sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong năng lực làm chủ thiết kế vi mạch và công nghệ mật mã của Việt Nam.
Theo Ban Cơ yếu Chính phủ, sản phẩm chip bảo mật VGC v1.0 là kết quả của 24 tháng nghiên cứu với sự tham gia của hơn 40 kỹ sư, chuyên gia, thể hiện bước tiến mới trong phát triển công nghệ lõi, góp phần nâng cao năng lực tự chủ về bảo mật và bán dẫn của Việt Nam.
Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã đến dự và chỉ đạo tại sự kiện. Ảnh: QPVN
Chip bảo mật “Make in Vietnam” đầu tiên có gì đặc biệt?
Ban Cơ yếu Chính phủ cho biết, chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm, sử dụng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V. Đây chính là kiến trúc cho phép đội ngũ kỹ sư chủ động thiết kế bộ xử lý, kiểm chứng và điều chỉnh các thành phần của chip, tạo cơ sở cho việc phát triển các thế hệ vi mạch tiếp theo.
Điểm nổi bật của sản phẩm chip nay là thuật toán mã khối MKV do Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu, phát triển được hiện thực hóa thành khối xử lý mật mã chuyên dụng trên chip. Trên thực tế, thuật toán này đã được công bố thành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14263:2024.
Đáng chú ý, theo kết quả đo kiểm của Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel, tốc độ mã hóa, giải mã của VGC v1.0 nhanh gấp khoảng 10 lần so với giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ. Đây là kết quả cho thấy lợi thế về hiệu năng của việc tích hợp thuật toán mật mã trực tiếp vào phần cứng.
Trong quá trình phát triển, việc bảo vệ bản thiết kế vi mạch trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo được chú trọng, để hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin và dịch ngược thiết kế.
Về phân công nhiệm vụ, Ban Cơ yếu Chính phủ đảm nhiệm việc xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá. Trong khi đó, Trung tâm Bán dẫn Viettel (Viettel Semi) là đơn vị chủ trì phía Viettel, phụ trách thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.
Tốc độ mã hóa, giải mã của VGC v1.0 nhanh gấp khoảng 10 lần so với giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ. Ảnh: QPVN
Trên thực tế, trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế, xã hội theo yêu cầu của Ban Cơ yếu Chính phủ.
Trên nền tảng bán dẫn bảo mật chung, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel sẽ tiếp tục tiến hành phát triển theo những hướng chuyên môn riêng, cũng như kết nối kết quả nghiên cứu để tạo ra các sản phẩm mới.
Cụ thể, Ban Cơ yếu Chính phủ tập trung nghiên cứu các thuật toán mật mã thế hệ mới, đáp ứng yêu cầu bảo vệ thông tin trong tương lai. Các hướng nghiên cứu bao gồm mật mã hậu lượng tử nhằm tăng khả năng chống chịu trước nguy cơ từ máy tính lượng tử; mật mã hạng nhẹ dành cho thiết bị Internet vạn vật (IoT) có tài nguyên hạn chế; thuật toán mã hóa có xác thực tốc độ cao phục vụ đường truyền dữ liệu lớn.
Về phía Viettel, tập đoàn sẽ tập trung phát triển các lõi xử lý RISC-V hiệu năng cao, kiến trúc đa lõi và hoàn thiện quy trình thiết kế, kiểm chứng vi mạch. Năng lực này cũng là cơ sở để nghiên cứu các dòng chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông 6G, camera thông minh, IoT, thiết bị bay không người lái (UAV) và robot.
Theo đó, hai hướng nghiên cứu có thể hội tụ trên cùng một nền tảng. Sau khi được kiểm chứng trên hệ thống mô phỏng, các thuật toán mật mã mới sẽ được hiện thực hóa thành những khối xử lý chuyên dụng, tích hợp vào kiến trúc đa lõi do Viettel thiết kế.
Như vậy, các dòng chip AI, camera, IoT, UAV và robot trong tương lai có thể được tích hợp sẵn khối mật mã do Việt Nam phát triển. Kết quả, bảo mật có thể trở thành một thành phần được tính toán ngay từ khâu thiết kế thiết bị, thay vì chỉ được bổ sung sau khi sản phẩm hoàn thiện.
Việc phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật được kỳ vọng góp phần mở rộng năng lực tham gia của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn, từ thiết kế đến các công đoạn sản xuất, đóng gói và kiểm thử.
