Chuyên gia Hải Kar, chủ diễn đàn "Trà đá ô tô".
Từ ngày 1/6, thị trường xăng dầu chỉ còn phân phối hai loại xăng sinh học là xăng E5 (tỷ lệ 95% xăng khoáng + 5% ethanol) và xăng E10 (tỷ lệ 95% xăng khoáng + 10% ethanol), đồng thời chấm dứt lưu hành xăng khoáng. Đây là một bước đi trong lộ trình thúc đẩy tiêu dùng nhiên liệu thân thiện với môi trường và hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi năng lượng.
Bộ Công thương cho biết các động cơ máy cắt cỏ, bơm nước, thổi lá, máy nông nghiệp dùng xăng… sản xuất những năm gần đây đều tương thích với xăng E10. Tuy nhiên, Bộ cũng khuyến nghị động cơ cũ chưa khẳng định sự tương thích với xăng E10, nên sử dụng xăng E5.
Thực tế gần đây, trên các hội nhóm nông nghiệp và mạng xã hội, nhiều bài đăng trao đổi về việc sử dụng xăng E10 cho máy cắt cỏ, máy phát điện hay xe máy đời cũ đã nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng. Không ít người cho biết họ tìm mua xăng E5 vì lo ngại các thiết bị cũ có thể gặp vấn đề khi sử dụng nhiên liệu chứa tỷ lệ ethanol cao hơn.
Chia sẻ về vấn đề này chuyên gia Nguyễn Thanh Hải (Hải Kar), chủ diễn đàn "Trà đá Ô tô" (diễn đàn chuyên về phương tiện với hàng trăm nghìn lượt theo dõi trên các nền tảng mạng xã hội) cho biết, phần lớn các động cơ đời cũ, đặc biệt là động cơ 2 kỳ trong các thiết bị phục vụ nông, lâm, ngư nghiệp hiện nay vốn không được thiết kế để sử dụng nhiên liệu pha ethanol. Vì vậy, việc chuyển từ xăng E10 sang E5 giúp giảm bớt mức độ tác động tới động cơ, tuy nhiên chưa triệt để giải quyết vấn đề.
Theo chuyên gia, để vận hành ổn định với nhiên liệu sinh học, nhiều thiết bị có thể phải thay thế các chi tiết không tương thích. Nhưng chủng loại máy móc rất đa dạng, từ máy cắt cỏ, máy bơm nước đến các thiết bị phục vụ sản xuất khác nên việc tìm kiếm phụ tùng phù hợp trên thị trường không hề đơn giản.
Chưa kể, các loại máy nông, lâm, ngư nghiệp… thường chỉ hoạt động mùa vụ, có những trường hợp vài tháng mới sử dụng một lần. Khi đó ethanol có thể tách nước và nước sẽ có thể ảnh hưởng động cơ cũ.
Ngoài việc thay thế các chi tiết như ống cao su hay màng cao su, theo chuyên gia Hải Kar, vấn đề nằm ở những bộ phận quan trọng nhất của các máy nông, lâm, ngư nghiệp cũ. Phần lớn các máy này vẫn sử dụng chế hòa khí, rất nhạy cảm với ethanol. Chỉ vài tuần không sử dụng là có thể đọng nước hình thành cặn bẩn và gần như phải thay mới hoàn toàn.
"Tôi có một máy cưa sử dụng trong các giải đua. Bộ chế hòa khí của các loại máy cắt cỏ hay máy cưa có kích thước rất nhỏ, các đường dẫn nhiên liệu cực kỳ nhỏ. Chỉ cần khoảng ba tuần không sử dụng là có thể hình thành cặn bẩn, nếu vẫn chứa nhiên liệu có ethanol là có thể bị tắc. Khi đó gần như không thể sửa chữa mà phải thay mới. Chi phí thay thế cũng khá cao", chuyên gia Hải Kar cho biết.
Xăng E5 được duy trì đến năm 2030 phục vụ cho các phương tiện, động cơ cũ.
Theo lộ trình, xăng E5 sẽ duy trì đến hết năm 2030 để phục vụ dòng phương tiện, máy móc cũ, sau đó sẽ chuyển đổi sang xăng E10. Vì vậy, chuyên gia Hải Kar khuyến nghị trước mắt, những người sử dụng máy móc nông, lâm nghiệp cũ tìm kiếm thay thế một số chi tiết có khả năng tương thích với ethanol để đảm bảo vận hành. Tuy nhiên về lâu dài nên chuyển hẳn sang loại máy được thiết kế tương thích với ethanol, hoặc là các loại máy chạy điện, chạy pin.
Để hỗ trợ người dân tra cứu điểm bán, Bộ Công Thương đã triển khai ứng dụng "Quanh tôi", tích hợp danh sách các cửa hàng kinh doanh xăng E5. Thông qua ứng dụng này, người dân có thể tìm kiếm địa điểm bán gần nhất, đồng thời phản ánh nhu cầu thực tế tại địa phương.
Ngoài ra, Cục Công nghiệp đã hoàn thành xây dựng bộ tài liệu và tờ rơi hướng dẫn kỹ thuật kèm hình ảnh minh họa đối với các nhóm phương tiện cần lưu ý khi sử dụng xăng sinh học, bao gồm xe quá cũ, xe sử dụng bộ chế hòa khí, phương tiện lâu không bảo dưỡng, thiết bị nông nghiệp, máy cắt cỏ, máy thổi lá, máy bơm nước, máy phát điện, tàu thuyền nhỏ và các động cơ xăng chuyên dụng. Đây là cơ sở quan trọng nhằm giảm thiểu các rủi ro kỹ thuật và hỗ trợ người dân sử dụng nhiên liệu sinh học đúng cách.
