Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô cá nhân sẽ chính thức có hiệu lực. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về an toàn giao thông đường bộ. Cùng với sự thấu hiểu và đồng thuận từ phía người dân, thị trường cung ứng các thiết bị này đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết, đặt ra những bài toán mới về chi tiêu và tiêu dùng thông minh cho các gia đình.
Từ 1/7/2026, ô tô cá nhân phải sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô khi tham gia giao thông. Ảnh: AI
Chính sách nhân văn và sự cần thiết phải áp dụng nghiêm ngặt
Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan an ninh, trật tự, trong đó có Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, từ ngày 1/7/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m trên ô tô, người lái xe bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, trừ xe kinh doanh vận tải hành khách. Nhằm tăng cường tính răn đe và bảo đảm quy định đi vào thực chất, Nghị định 168/2024 cũng quy định rõ: Trường hợp chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế lái xe hoặc không sử dụng thiết bị an toàn, tài xế có thể bị phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Xoay quanh quy định này, một số ý kiến băn khoăn về việc tại sao lại áp dụng gắt gao đối với xe gia đình. Lý giải về điều này dưới góc độ an toàn và đặc thù phương tiện, ông Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia khẳng định: "Việc quy định xe ô tô cá nhân phải tuân thủ quy định này là phù hợp, bởi đây là loại xe có thể di chuyển ở tốc độ cao trên cao tốc (tốc độ tối đa 120km/h), tần suất trẻ em sử dụng cao vì là xe gia đình và bố mẹ, người giám hộ luôn biết trước được nhu cầu của trẻ". Thực tế, những vụ va chạm giao thông ở tốc độ cao cho thấy, nếu không có thiết bị giữ chặt chuyên dụng, trẻ em với thể trạng nhỏ bé sẽ chịu lực tác động cực kỳ nguy hiểm, do hệ thống dây đai an toàn nguyên bản của xe vốn chỉ được thiết kế cho kích thước của người trưởng thành.
Thị trường bùng nổ: Đa dạng phân khúc và lựa chọn
Chính sách mới không chỉ tạo ra một môi trường giao thông văn minh mà còn trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của một ngách thị trường đầy tiềm năng. Ghi nhận thực tế cho thấy, thời gian gần đây, rất nhiều phụ huynh không chờ đến khi luật có hiệu lực mới rục rịch mua sắm. Tại các cửa hàng đồ dùng mẹ và bé cũng như các trung tâm phụ kiện ô tô, doanh số các mặt hàng này tăng vọt.
Theo mức giá trên thị trường hiện nay, một thiết bị ghế an toàn đạt chuẩn cho trẻ em thường dao động từ 1,5 đến 2 triệu đồng ở phân khúc bình dân. Với những dòng sản phẩm nhập khẩu cao cấp, tích hợp nhiều công nghệ chống sốc và vật liệu thoáng khí, mức giá có thể lên tới hàng chục triệu đồng. Dưới góc độ chuyên môn y tế và an toàn, PGS.TS Phạm Việt Cường, Giám đốc trung tâm Nghiên cứu chính sách và Phòng chống chấn thương (Trường Đại học Y tế Công Cộng) đã đưa ra những định hướng cụ thể cho người tiêu dùng. Ông cho biết: "Hiện nay, thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô bao gồm một số loại như: Nôi trẻ em sơ sinh (thường cho trẻ dưới 2 tuổi); ghế trẻ em nhỏ (cho trẻ từ 2-6 tuổi) và các loại ghế nâng và đệm nâng (cho trẻ từ 6-10 tuổi)". Việc sử dụng thiết bị đúng chuẩn và phù hợp với từng giai đoạn phát triển thể chất sẽ giúp bảo vệ trẻ tối ưu nhất trong mọi tình huống.
| Hạng mục | Tiêu chí / Phân loại | Thông tin chi tiết | Ghi chú |
| 1. Phân loại theo độ tuổi | Dưới 2 tuổi | Nôi trẻ em sơ sinh | Lựa chọn theo khuyến cáo của chuyên gia để bảo vệ trẻ tối ưu. |
| Từ 2 - 6 tuổi | Ghế trẻ em nhỏ | ||
| Từ 6 - 10 tuổi | Các loại ghế nâng và đệm nâng | ||
| 2. Quy định bắt buộc | Độ tuổi & Chiều cao | Trẻ em dưới 10 tuổi VÀ cao dưới 1,35m | Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn. |
| Cân nặng | Không có quy định bắt buộc | Chọn thiết bị dựa trên vóc dáng trẻ và tiêu chuẩn của nhà sản xuất (ví dụ: chuẩn ECE R129 của châu Âu). | |
| 3. Khảo sát giá thị trường | Phân khúc tiêu chuẩn | Dao động từ 1,5 triệu - 2 triệu đồng / chiếc | Thiết bị đạt chuẩn an toàn cơ bản. |
| Phân khúc nhập khẩu/cao cấp | Khoảng 3 triệu đồng / chiếc trở lên | Đạt tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp cho mục đích sử dụng lâu dài. |
Bài toán tài chính và giải pháp "tiêu dùng thông minh" của phụ huynh
Dù đồng tình cao với chính sách, song việc phải trang bị thêm phụ kiện cũng tạo ra áp lực tài chính nhất định. Trẻ em phát triển rất nhanh, đồng nghĩa với việc các thiết bị phải liên tục được nâng cấp từ nôi sang ghế, rồi từ ghế sang đệm nâng. Tuy nhiên, thay vì coi đây là một gánh nặng, nhiều gia đình đã chủ động thay đổi tư duy, coi đây là một khoản "đầu tư" thiết yếu và tìm đến các giải pháp kinh tế tuần hoàn.
Nhiều gia đình đã chủ động tìm hiểu và cho con làm quen với ghế an toàn từ sớm. Ảnh minh họa.
Chị Đào Mỹ Linh (trú tại phường Yên Hoà, TP Hà Nội) chia sẻ góc nhìn của một người tiêu dùng chủ động: "Ngay khi có ý định mua ô tô, tôi đã tìm hiểu về thiết bị an toàn cho trẻ em. Được bạn giới thiệu, tôi lựa chọn ghế trẻ em nhỏ để phù hợp với con gái 4 tuổi của mình. Nhận xe mới là có ghế cho con ngồi, đây không chỉ là tuân thủ quy định mà còn nhằm chủ động bảo vệ con".
Để tối ưu chi phí, việc thanh lý và mua bán đồ cũ (second-hand) đối với các loại ghế chất lượng cao đang trở thành xu hướng. Chị Phạm Kiều Hương Ly (trú tại phường Thanh Xuân, TP Hà Nội), người vừa chi tiền trang bị hai chiếc ghế nhập khẩu đạt tiêu chuẩn châu Âu ECE R129 cho hai con 4 tuổi và 6 tuổi, khẳng định đây là cách tiêu dùng thông minh: "Chi phí 2 ghế khoảng 6 triệu đồng, nhưng sử dụng lâu dài và nếu giữ gìn có thể thanh lý khi con không dùng nữa. Tôi thấy khá tiết kiệm và cần thiết".
Có thể thấy, quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn đang làm thay đổi căn bản thói quen tiêu dùng của người sử dụng ô tô tại Việt Nam. Để đồng hành cùng người dân trong việc thực thi pháp luật, các doanh nghiệp sản xuất và phân phối cần tiếp tục đa dạng hóa các phân khúc giá, minh bạch về nguồn gốc xuất xứ. Đặc biệt, các mô hình kinh doanh như "thu cũ đổi mới" hoặc dịch vụ cho thuê ghế an toàn ngắn hạn cho các chuyến du lịch nên được khuyến khích phát triển, nhằm giúp mọi trẻ em đều có cơ hội tiếp cận sự an toàn với một mức chi phí hợp lý nhất.
