Bắc Ninh chính thức trở thành TP trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam, từ ngày 20/9/2026.
Từ hôm nay (20/9), Nghị quyết số 39/2026/QH16 của Quốc hội về việc thành lập thành phố Bắc Ninh chính thức có hiệu lực. Kể từ ngày 20/9/2026, Bắc Ninh chính thức chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo Nghị quyết của Quốc hội, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố thứ 9 của Việt Nam có diện tích 4.713,75 km², dân số gần 4 triệu người và 99 đơn vị hành chính cấp xã. Thành phố Bắc Ninh giáp các TP Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn, Thái Nguyên.
Như vậy, từ ngày 20/9, Việt Nam có 9 thành phố, bao gồm: Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ, Huế, Đồng Nai, Quảng Ninh và Bắc Ninh.
Việc thành lập TP Bắc Ninh được Chính phủ xác định không chỉ là sự thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính, mà còn có ý nghĩa lâu dài đối với tổ chức không gian phát triển, cũng như mô hình chính quyền địa phương và việc tạo thêm động lực tăng trưởng mới cho địa phương và cả nước.
Đáng chú ý, theo Nghị quyết của Quốc hội, TP Bắc Ninh được định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, mang bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Thành phố lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng. Đồng thời, Bắc Ninh sẽ phát triển công nghiệp công nghệ cao, hướng tới hình thành trung tâm điện tử, bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và khu vực.
Bắc Ninh có GRDP 20 tỷ USD và gần 40 khu công nghiệp
Một góc của Thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Cổng TTĐT TP Bắc Ninh
Trên thực tế, sau khi sáp nhập với Bắc Giang từ giữa năm 2025, Bắc Ninh có trung tâm hành chính đặt tại phường Bắc Giang. Đáng chú ý, sau sáp nhập, Bắc Ninh cũng trở thành nơi có số lượng khu công nghiệp nhiều nhất khu vực miền Bắc, với tổng cộng gần 40 khu.
Năm 2025, GRDP của Bắc Ninh đạt 522.618 tỷ đồng, tương đương với khoảng 20 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng GRDP của Bắc Ninh đạt 10,27%, đứng thứ 5 cả nước.
Nền tảng kinh tế của Bắc Ninh được thể hiện rõ qua tốc độ tăng trưởng và quy mô sản xuất công nghiệp. Năm 2025, GRDP của Bắc Ninh đạt 522.618 tỷ đồng, tương đương khoảng 20 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%, đứng thứ 5 cả nước. Cũng trong năm 2025, Bắc Ninh đã thu hút 5,73 tỷ USD vốn FDI, xếp thứ hai ở Việt Nam, chỉ sau TP HCM.
GRDP bình quân đầu người của Bắc Ninh đạt 5.852 USD, gấp 1,16 lần bình quân cả nước. Thu nhập bình quân đạt trên 6 triệu đồng/người/tháng.
Đáng chú ý, trong 8 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của Bắc Ninh tăng 20,21%; giá trị sản xuất công nghiệp theo giá hiện hành ước đạt khoảng 2,2 triệu tỷ đồng, tăng 17,49%. Trong đó, điện tử, quang học, linh kiện điện tử tiếp tục giữ vai trò quan trọng.
Ngoài ra, Bắc Ninh đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu như Samsung, Amkor, Canon, Foxconn, Goertek, Luxshare ICT, Hanwha, Sungwoo, Victory Giant...
Tính lũy kế đến giữa tháng 7/2026, Bắc Ninh đã thu hút hơn 3.640 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 50,82 tỷ USD. Tổng số dự án đầu tư trên địa bàn là hơn 7.180 dự án, tổng vốn đăng ký quy đổi gần 94,8 tỷ USD.
Cũng trong 8 tháng đầu năm nay, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Bắc Ninh xấp xỉ đạt 152,5 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 75,48 tỷ USD, tăng 31,84% và đứng đầu cả nước; nhập khẩu đạt khoảng 77,07 tỷ USD, tương ứng tăng 40,28%.
Đây là những lợi thế tạo nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục phát triển công nghiệp điện tử, công nghệ cao, logistics hiện đại và vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, cũng như kết nối với các công trình hạ tầng chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, khu thương mại và hệ thống logistics hiện đại.
Theo Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn 2075 xác định mục tiêu đến năm 2050, Bắc Ninh trở thành đô thị hiện đại, thông minh, có sức cạnh tranh trong khu vực châu Á. Tầm nhìn đến năm 2075, Bắc Ninh hướng tới một siêu đô thị mang tầm vóc quốc tế, trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo và giao thương của khu vực phía Bắc.
Tên gọi Bắc Ninh có từ cách đây hơn 200 năm
Bắc Ninh tự hào là cái nôi của Dân ca Quan họ, được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ảnh: Báo Bắc Ninh
Theo "Đại Việt sử ký toàn thư", dưới các triều đại phong kiến trước đây, TP Bắc Ninh được gọi là Kinh Bắc mà lịch sử đã để lại những di sản văn hoá truyền thống phong phú về mặt vật thể và phi vật thể với hệ thống thành quách ở thị xã Bắc Ninh, phòng tuyến sông Cầu (sông Như Nguyệt) nổi tiếng thời Lý chống lại các thế lực ngoại bang phương Bắc, hệ thống các đền chùa, miếu mạo ở các vùng Từ Sơn, Bắc Ninh - Thị Cầu, Dâu Keo ... và đặc biệt là hát dân ca quan họ nổi tiếng cùng các lễ hội mang đậm bản sắc dân tộc như hội Lim, Đình Bảng ...
Đến năm Gia Long thứ nhất (1802) vẫn gọi là trấn Kinh Bắc. Năm Minh Mệnh thứ 3 (1822) đổi tên trấn Kinh Bắc thành trấn Bắc Ninh. Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831) thì gọi là tỉnh Bắc Ninh. Năm Minh Mệnh thứ 13 (1832), triều Nguyễn lại đặt thêm 4 phân phủ là Từ Sơn, Lạng Giang, Thiên Phúc và Thuận An. Đến năm Tự Đức thứ 5 (1852), hai phân phủ Từ Sơn và Thiên Phúc bị bãi bỏ. Như vậy, năm 1852, tỉnh Bắc Ninh có 4 phủ, 2 phân phủ bao gồm 20 huyện.
Theo tư liệu từ Cổng thông tin điện tử TP Bắc Ninh, tháng 10/1895, thực dân Pháp chia tỉnh Bắc Ninh thành 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. Tỉnh Bắc Ninh (mới) có hai phủ là Thuận Thành, Từ Sơn, bao gồm 10 huyện.
Trong thời gian từ năm 1896 - 1960, Bắc Ninh nhiều lần tách, gộp huyện, thay đổi địa giới hành chính.
Cụ thể, đến tháng 10/1938, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định nâng cấp đơn vị hành chính thị xã Bắc Ninh lên thành phố loại III. TP Bắc Ninh khi đó bao gồm toàn bộ khu vực Thị Cầu.
Đến năm 1963, tỉnh Bắc Ninh được sát nhập với tỉnh Bắc Giang thành tỉnh Hà Bắc.
Đến năm 1996, tỉnh Hà Bắc lại được chia lại thành hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang theo Nghị quyết của Quốc hội khoá IX, kỳ họp thứ 10 (ngày 15/11/1996). Kể từ đó, thị xã Bắc Ninh lại trở thành thị xã của tỉnh Bắc Ninh mới.
Từ 1/7/2025, tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh sáp nhập thành 1 tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Bắc Ninh.
Kể từ hôm nay (20/9/2026), tỉnh Bắc Ninh chính thức trở thành TP trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam.
