Chất lượng không khí tại Hà Nội tiếp tục ở mức đáng lo ngại khi nhiều trạm quan trắc ghi nhận chỉ số AQI vượt ngưỡng an toàn. Theo số liệu từ Trung tâm Quan trắc môi trường miền Bắc, vào lúc 8h sáng, trạm đo tại khu vực 556 Nguyễn Văn Cừ ghi nhận AQI ở mức 145, thuộc ngưỡng kém. Ở mức này, nhóm người nhạy cảm như trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh tim mạch, hô hấp có thể bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc ngoài trời trong thời gian dài.
Tình trạng đốt rác sinh hoạt, đốt lá cây vẫn còn diễn ra, góp phần làm gia tăng phát thải bụi mịn và khí độc. Ảnh: Hoàng Hiền.
Tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng hơn được ghi nhận tại trạm quan trắc đặt ở cổng Parabol, Đại học Bách Khoa Hà Nội trên đường Giải Phóng, với AQI lên tới 167 – ngưỡng xấu. Đây là mức có thể tác động tiêu cực tới toàn bộ dân số, không chỉ riêng nhóm nhạy cảm. Trong bối cảnh các hoạt động giao thông, sản xuất và sinh hoạt đang dần trở lại nhịp độ cao sau kỳ nghỉ lễ, áp lực phát thải càng gia tăng, khiến chất lượng không khí suy giảm rõ rệt.
Các chuyên gia môi trường nhận định, điều kiện thời tiết hiện tại là một trong những nguyên nhân chính khiến ô nhiễm tích tụ. Trời ít gió, độ ẩm cao và hiện tượng nghịch nhiệt khiến các chất ô nhiễm, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, khó khuếch tán lên tầng khí quyển cao hơn. Thay vào đó, chúng bị giữ lại gần mặt đất – nơi con người trực tiếp hít thở – làm tăng nguy cơ phơi nhiễm.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, hoạt động dân sinh cũng góp phần không nhỏ vào tình trạng này. Tại một số khu dân cư ven đô và cả những khu vực xen kẽ trong nội thành, việc đốt rác sinh hoạt, đốt lá cây vẫn diễn ra tự phát. Hành vi này làm phát sinh thêm bụi mịn và khí độc, khiến chất lượng không khí suy giảm cục bộ, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối – những thời điểm lớp không khí sát mặt đất ổn định và khó lưu thông.
Dữ liệu quan trắc cho thấy, ô nhiễm không khí không chỉ tập trung tại các trục giao thông lớn mà đã lan rộng trên phạm vi đáng kể. Nhiều khu vực từ nội đô đến vùng ven như: Thạch Thất, Phú Thượng, Trâu Quỳ hay quận Tây Hồ đều ghi nhận chỉ số ở mức “không lành mạnh”. Điều này cho thấy ô nhiễm không còn mang tính cục bộ mà đã trở thành vấn đề diện rộng, ảnh hưởng đồng thời đến nhiều khu dân cư.
Tuy vậy, một số điểm quan trắc trong ngày có thời điểm ghi nhận chỉ số giảm về ngưỡng trung bình. Sự cải thiện này được cho là liên quan đến thay đổi ngắn hạn của thời tiết, như xuất hiện gió nhẹ và độ ẩm giảm, giúp các chất ô nhiễm được khuếch tán tốt hơn. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo đây chỉ là tín hiệu tích cực tạm thời. Nếu thời tiết quay lại trạng thái lặng gió, độ ẩm cao, kết hợp với mật độ phương tiện giao thông lớn và gia tăng phát thải từ sinh hoạt, chất lượng không khí có thể nhanh chóng xấu trở lại.
Trước diễn biến phức tạp của ô nhiễm không khí, người dân được khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời kéo dài, nhất là tại những khu vực có AQI ở mức xấu. Khi di chuyển, nên sử dụng khẩu trang đạt chuẩn có khả năng lọc bụi mịn PM2.5. Các gia đình cũng cần đóng kín cửa vào thời điểm ô nhiễm cao, sử dụng máy lọc không khí nếu có điều kiện, đồng thời tăng cường bổ sung dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng.
Về lâu dài, việc cải thiện chất lượng không khí đòi hỏi nỗ lực đồng bộ từ cả chính quyền và cộng đồng. Hạn chế đốt rác tự phát, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, kiểm soát nguồn phát thải từ xây dựng và sản xuất là những giải pháp thiết thực. Song song đó, việc theo dõi thường xuyên các bản tin chất lượng không khí sẽ giúp người dân chủ động điều chỉnh sinh hoạt, giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe trong những ngày ô nhiễm gia tăng.
Khánh Linh (theo Nông nghiệp môi trường, Vnexpress)
