Ngày 8/11, Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit) cho biết đoàn công tác của hiệp hội đang có mặt tại Nhật Bản để xúc tiến thương mại trái cây giữa hai nước. Một trong những trọng tâm của chuyến đi là tìm kiếm đối tác, chuẩn bị các điều kiện để đưa bưởi tươi Việt Nam vào thị trường này.
Theo kỳ vọng của ngành hàng, bưởi Việt Nam có thể bắt đầu xuất khẩu sang Nhật Bản từ mùa vụ năm 2027, tùy thuộc tiến độ hoàn tất các thủ tục mở cửa thị trường và yêu cầu kiểm dịch thực vật.
Trước đó, ngày 7/11, trong khuôn khổ chuyến công tác tại Nhật Bản, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã hội đàm với Bộ trưởng Nông Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản Takebe Arata. Tại cuộc gặp, phía Nhật Bản đề nghị hai nước đẩy nhanh tiến độ mở cửa thị trường đối với một số loại nông sản, trong đó có bưởi, nho, đào và chanh leo. Hai bên cũng trao đổi về khả năng mở cửa thị trường đối với các sản phẩm cá nóc, thịt lợn, thịt bò và thịt gà.
Nếu hoàn tất các thủ tục cần thiết, Nhật Bản sẽ trở thành một thị trường xuất khẩu mới đối với bưởi Việt Nam, nối tiếp quá trình mở rộng hiện diện tại nhiều quốc gia có yêu cầu kiểm dịch nghiêm ngặt.
Việt Nam hiện có hơn 100.000 ha trồng bưởi, sản lượng khoảng 1 triệu tấn mỗi năm. Một số vùng sản xuất tập trung nằm tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và trung du, miền núi phía Bắc. Các giống bưởi đặc sản như da xanh, Năm Roi, Diễn, Phúc Trạch, Đoan Hùng và Tân Triều tạo nên sự đa dạng về chủng loại, hương vị cũng như vùng nguyên liệu.
Trong đó, Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng trồng bưởi trọng điểm, với khoảng 32.000 ha và sản lượng xấp xỉ 370.000 tấn. Quy mô sản xuất lớn, cùng khả năng thu hoạch ở nhiều thời điểm trong năm, tạo điều kiện để ngành hàng mở rộng nguồn cung phục vụ xuất khẩu.
Theo số liệu ngành hàng, năm 2025, kim ngạch xuất khẩu bưởi đạt khoảng 72 triệu USD, đưa mặt hàng này vào nhóm 10 loại trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Bưởi tươi hiện đã có mặt tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường như Mỹ, Hàn Quốc, New Zealand, Australia và Trung Quốc.
Quá trình mở cửa các thị trường lớn được xem là bước tiến quan trọng đối với ngành bưởi. Mỹ và New Zealand là những thị trường tiên phong. Cuối năm 2022, sau hơn 5 năm đàm phán, bưởi da xanh trở thành loại trái cây thứ 7 của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Mỹ. Cùng năm đó, bưởi cũng mở cửa vào New Zealand theo đường chính ngạch bước đột phá quan trọng giúp kim ngạch tăng mạnh trong các năm tiếp theo.
Năm 2023, trong chuyến thăm Việt Nam, hai cựu Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Mỹ đã trực tiếp thưởng thức bưởi Diễn và dành những lời khen nồng nhiệt. Thứ trưởng Alexis Taylor — quan chức phụ trách thương mại nông sản — bày tỏ sự ngạc nhiên và mong muốn được thấy loại bưởi này trên kệ siêu thị tại Mỹ.
Đến tháng 4/2024, Hàn Quốc tiếp tục cấp phép nhập khẩu mặt hàng này sau quá trình đàm phán kỹ thuật và thống nhất các yêu cầu kiểm dịch.
Gần đây nhất, tháng 4/2026, lô bưởi da xanh đầu tiên của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Australia. Lô hàng có trọng lượng hơn 940 kg, được vận chuyển bằng đường hàng không và hoàn tất thủ tục thông quan tại nước này trước khi đưa ra giới thiệu tại Sydney Market. Trước đó, hai bên đã hoàn tất các thỏa thuận kỹ thuật về kiểm dịch thực vật, trong đó quy định những yêu cầu kiểm soát sinh vật gây hại đối với bưởi nhập khẩu.
Với Trung Quốc, Việt Nam và nước này đã ký nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và chanh tươi xuất khẩu chính ngạch vào tháng 4/2025. Đây là thị trường có lợi thế về khoảng cách địa lý, giúp doanh nghiệp Việt Nam rút ngắn thời gian vận chuyển và duy trì độ tươi của sản phẩm.
Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, chế biến sâu cũng là hướng đi có thể giúp gia tăng giá trị cho ngành hàng. Các sản phẩm như nước ép, mứt và tinh dầu bưởi có thể mở rộng đầu ra, đồng thời tận dụng những phần nguyên liệu chưa phù hợp để xuất khẩu dưới dạng quả tươi.
Thị trường bưởi toàn cầu hiện có quy mô khoảng 9,67 tỷ USD và dự kiến đạt 13,54 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép 4,3%/năm. Trong bức tranh đó, Việt Nam mới chỉ chiếm một phần nhỏ, do đó dư địa tăng trưởng còn rất lớn.
