Chia sẻ với Vietnamnet, Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên giảng viên Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam cho biết, hành lá là gia vị quen thuộc trong gian bếp và xuất hiện trong các món canh, kho, xào, chiên, chả, nhân bánh, dưa hành. Không chỉ giúp món ăn thơm ngon, hành còn chứa một số hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.
Bộ phận thường dùng là toàn cây, trong đó phổ biến nhất là phần củ và lá. Theo y học cổ truyền, hành có vị cay, ngọt, tính ấm, thường được sử dụng với mục đích hỗ trợ giải cảm, thông khí và làm ấm cơ thể.
Một số công dụng được nghiên cứu tác dụng của hành với sức khỏe:
Hỗ trợ sức khỏe đường hô hấp
Hành chứa các hợp chất lưu huỳnh và chất chống oxy hóa. Một số thành phần trong hành có hoạt tính kháng khuẩn trong nghiên cứu thực nghiệm. Trong dân gian, hành thường được sử dụng cùng gừng, tía tô trong các món ăn hoặc thức uống khi bị cảm lạnh.
Bổ sung chất chống oxy hóa
Ảnh minh họa.
Hành chứa flavonoid, vitamin và một số hợp chất thực vật có hoạt tính chống oxy hóa. Bổ sung hành vào chế độ ăn đa dạng có thể góp phần cung cấp các chất có lợi cho cơ thể.
Hỗ trợ tiêu hóa
Hành chứa chất xơ và các hợp chất có thể hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa.
Có hoạt tính kháng khuẩn
Nhiều hợp chất trong hành được ghi nhận có khả năng ức chế một số loại vi khuẩn trong nghiên cứu phòng thí nghiệm nhưng không đồng nghĩa ăn hoặc đắp hành có thể điều trị nhiễm khuẩn.
Bên cạnh đó, cần lưu ý trong y học cổ truyền, hành được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau nhưng các bài thuốc dân gian từ hành không thể thay thế phương pháp điều trị y khoa, đặc biệt với những bệnh cấp tính hoặc nguy hiểm.
Một số tài liệu dân gian lưu truyền các cách dùng hành để xử trí ngất, bí tiểu, tắc ruột, đau bụng dữ dội hoặc các tình trạng cấp cứu khác. Những phương pháp này không nên tự thực hiện tại nhà.
Đặc biệt, khi người bệnh bất tỉnh, khó thở, co giật, đau bụng dữ dội, bí tiểu hoàn toàn, nôn ói liên tục hoặc nghi ngờ tắc ruột, cần gọi cấp cứu và đưa đến cơ sở y tế. Người xung quanh không nên cố bơm, ép hoặc đưa các loại nguyên liệu vào miệng, mũi bệnh nhân vì có thể gây sặc, tổn thương đường thở hoặc làm chậm quá trình cấp cứu.
Lưu ý, hành kiêng kỵ với thịt chó có tính cam ôn (ấm nóng), giàu đạm. Hành (nhất là hành sống hoặc hành tăm) có tính phát tán, nóng hại vị. Khi ăn chung 2 loại thực phẩm trên, tính nhiệt tăng mạnh sinh ra thấp nhiệt, tích tụ độc tố phá hủy hệ tiêu hóa. Hành dùng chung với mật, đường có thể làm mất hương vị món ăn.
3 nhóm người nên ăn hành lá thường xuyên
-Người có hệ miễn dịch suy yếu
Hành lá chứa nhiều vitamin C và chất chống oxy hóa flavonoid, giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ cơ thể khỏi các bệnh nhiễm trùng.
Theo một báo cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt các tế bào bạch cầu, góp phần tiêu diệt vi khuẩn và virus xâm nhập cơ thể.
Hành lá còn chứa quercetin, một hợp chất tự nhiên có khả năng kháng viêm và chống virus, hỗ trợ rất tốt cho những người thường xuyên ốm yếu.
-Người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch
Những người có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, như cao huyết áp hoặc cholesterol cao, cũng nên đưa hành lá vào chế độ ăn. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí American Heart Association, hành lá chứa allicin – một hợp chất sulfur có tác dụng giảm huyết áp và giảm mức cholesterol LDL (cholesterol xấu) trong máu. Bên cạnh đó, hành lá còn giàu vitamin K, giúp cải thiện sức khỏe mạch máu và giảm nguy cơ đông máu bất thường.
-Người gặp vấn đề tiêu hóa
Hành lá là nguồn cung cấp chất xơ tự nhiên, giúp cải thiện chức năng tiêu hóa. Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng và Thực phẩm (IFPRI) cho thấy chất xơ trong hành lá hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột, từ đó giảm nguy cơ táo bón và các bệnh liên quan đến đường ruột.
Hành lá còn chứa prebiotic, một loại chất dinh dưỡng giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn trong ruột, tăng cường quá trình hấp thụ dinh dưỡng và loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.
Mặc dù hành lá mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng không nên ăn quá nhiều một lúc để tránh gây kích ứng dạ dày. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị bổ sung hành lá vào khẩu phần ăn hàng ngày qua các món canh, salad, hoặc xào để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng.
Minh Hoa (t/h)
