Quả cọ (hay còn gọi là palmito) là phần lõi non bên trong thân cây cọ, được mệnh danh là "rau của rừng nhiệt đới". Thực phẩm này có hương vị nhẹ, dễ kết hợp với nhiều món ăn và đặc biệt nổi bật nhờ giá trị dinh dưỡng cao.
Cọ là cây đặc trưng ở vùng núi trung du, trong đó được phân bố nhiều nhất ở Phú Thọ, Yên Bái, Nghệ An, Hà Tĩnh... Cây cọ mọc hoang trên đồi, trong rừng và được trồng để phủ xanh đất trống, đồi trọc, làm hàng rào. Lá cọ được dùng để lợp nhà, hàng quán và các khu chợ.
Thoạt nhìn bề ngoài, quả cọ trông khá giống quả trám. Nhưng nhìn kỹ sẽ thấy sự khác biệt bởi quả trám hình thoi còn quả cọ có hình cầu.
Quả cọ chỉ nhỏ bằng ngón tay cái người lớn, có hình bầu dục, to hơn thì độ 2 đầu ngón tay. Quả cọ chín đạt chất lượng sẽ có màu xanh pha nâu đen, lớp vỏ mỏng dễ bóc và tách lớp, ruột cọ màu vàng đậm, thịt cứng. Quả cọ sau khi hái về sẽ được rửa sạch, loại bỏ bụi bẩn.
Điều đáng nói trước đây, quả cọ có rất nhiều, đến mùa rụng đen đất, thường bị bỏ đi, rất ít người sử dụng. Nhưng gần đây, nhiều người phá cọ để trồng các loại cây ăn trái khác hoặc xây dựng nhà cửa, do đó diện tích trồng cọ ngày càng thu hẹp nên loại quả này ít dần và trở thành đặc sản, được bán với giá cao.
Hiện, cọ không chỉ xuất hiện nhiều ở các tỉnh miền núi mà còn được bán nhiều ở các chợ thành phố cũng như mạng xã hội. Quả cọ có giá thành khá cao nhưng vẫn "hút" khách tìm mua.
Giàu dinh dưỡng: Lương Y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông y Hà Nội chia sẻ với Vietnamnet, theo y học hiện đại, trong Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam do Viện Dinh dưỡng Quốc gia công bố, quả cọ được xếp vào nhóm hạt, quả giàu chất béo. Tuy không nổi bật về hàm lượng vitamin nhưng quả cọ vẫn cung cấp một số dưỡng chất cơ bản như nước, đạm, chất béo và glucid. Cụ thể, trong 100g phần ăn được của quả cọ có chứa khoảng 178 kcal năng lượng, 2,3g protein, 13,4g lipid, 12,1g glucid và 38mg canxi.
Tăng cường sức đề kháng: Quả cọ còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa tự nhiên trong quả cọ giúp tăng cường sức đề kháng, làm chậm quá trình lão hóa và bảo vệ tế bào trước tác hại của các gốc tự do. Lượng chất xơ tương đối dồi dào trong quả cọ cũng góp phần hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Chống oxy hóa: Quả cọ chứa các hợp chất chống oxy hóa như squalene, axit phenolic và axit oleic, giúp hạn chế tổn thương do gốc tự do gây ra, từ đó hỗ trợ làm đẹp và bảo vệ làn da.
Kháng khuẩn: Nhờ chứa axit lauric và axit capric, quả cọ có đặc tính kháng khuẩn tốt, thường được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ sát trùng và phòng ngừa nhiễm khuẩn.
Tăng cường sức khỏe mắt: Quả cọ chứa hàm lượng vitamin A cao, được cho là vượt trội so với nhiều loại rau củ, giúp cải thiện thị lực và bảo vệ đôi mắt.
Tốt cho hệ thần kinh: Nguồn năng lượng dồi dào từ quả cọ góp phần duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh và hỗ trợ cân bằng huyết áp.
Mặc dù quả cọ giàu dinh dưỡng nhưng bạn không nên lạm dụng quả cọ vì có thể gây hiện tượng “say cọ”. Ngoài ra, do quả cọ chứa chất chát (tannin), ăn quá nhiều có thể dẫn đến táo bón hoặc vón cục thức ăn trong ruột.
Khi ăn cọ, bạn nên bỏ vỏ, chỉ ăn với lượng vừa phải ở mức thưởng thức. Người bị tiêu chảy nhẹ có thể giã và ép lấy nước quả cọ để hỗ trợ cầm tiêu chảy, tuy nhiên cách này chỉ áp dụng cho người trưởng thành, không dùng cho trẻ nhỏ.
3 loại quả giúp sống lâu, khỏe mạnh, cái số 1 ở Việt Nam rụng đầy gốcĐỌC NGAY- Không nên ăn các món ăn từ quả cọ khi đang mang thai.
- Không nên dùng quá nhiều quả cọ vì có nguy cơ ảnh hưởng đến các cơ quan bên trong cơ thể như: gan, thận,...
- Không nên sử dụng quá nhiều cọ vì dễ gây nên tình trạng "say cọ". Ngoài ra, do quả cọ có chất chát nên ăn nhiều có thể gây táo bón, vón cục thức ăn trong ruột. Những người có vấn đề về đường tiêu hóa như bị đầy bụng, khó tiêu, hay táo bón không nên ăn loại quả này.
Trúc Chi (t/h)
