Lợi nhuận của ngân hàng thường được nhìn qua chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế. Tuy nhiên, để thấy rõ hơn khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước khi hấp thụ chi phí dự phòng, một chỉ tiêu đáng chú ý là lợi nhuận thuần trước dự phòng rủi ro tín dụng.
Theo số liệu tổng hợp từ 28 ngân hàng (gồm Agribank và 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán), chỉ tiêu này đạt 322.382 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 51.853 tỷ đồng, tương đương 19% so với cùng kỳ năm trước.
VietinBank vươn lên dẫn đầu, 5 ngân hàng lớn nhất chiếm hơn một nửa tổng lợi nhuận thuần
Trong đó, VietinBank đã vươn lên dẫn đầu toàn ngành với 38.869 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng trong nửa đầu năm 2026. So với cùng kỳ năm 2025, con số này tăng 8.865 tỷ đồng, tương đương 30%.
Khoảng cách giữa VietinBank và ngân hàng đứng thứ hai là khoảng 4.400 tỷ đồng. Điều này cho thấy vị trí dẫn đầu của VietinBank hiện tương đối rõ ràng nếu xét riêng khả năng tạo lợi nhuận cốt lõi.
Tuy nhiên, phía sau Vietinbank đang xuất hiện một đối thủ tăng tốc rất mạnh là VPBank với 34.460 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng, đứng thứ hai toàn ngành. VPBank tăng thêm 10.637 tỷ đồng trong nửa đầu năm, mức tăng tuyệt đối lớn nhất trong 28 ngân hàng được thống kê.
Như vậy, nếu VietinBank đang dẫn đầu về quy mô, VPBank lại là ngân hàng bứt phá mạnh nhất về khả năng tạo lợi nhuận. Khoảng cách giữa hai ngân hàng hiện chỉ còn khoảng 4.400 tỷ đồng. Trong khi VietinBank tăng 30%, VPBank tăng tới 45%.
Đứng thứ ba là Agribank với 34.410 tỷ đồng, chỉ thấp hơn VPBank khoảng 50 tỷ đồng. Đây là khoảng cách gần như không đáng kể nếu đặt cạnh quy mô lợi nhuận hơn 34.000 tỷ đồng. Trước đó, Agribank từng dẫn đầu toàn ngành ngân hàng về lãi thuần từ hoạt động kinh doanh trong nửa đầu năm 2025.
Trong khi đó, "quán quân" lợi nhuận trước thuế Vietcombank chỉ đứng thứ tư với 32.218 tỷ đồng lãi thuần từ hoạt động kinh doanh, tăng 37% so với cùng kỳ. Mức tăng này cao hơn tốc độ của VietinBank, Agribank và BIDV. Theo sau là BIDV với 30.223 tỷ đồng, tăng 13%.
Như vậy, 5 ngân hàng đứng đầu gồm VietinBank, VPBank, Agribank, Vietcombank và BIDV đều vượt mốc 30.000 tỷ đồng lợi nhuận thuần trước dự phòng. Tổng lợi nhuận của riêng 5 ngân hàng này đạt khoảng 170.180 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng lợi nhuận của 28 ngân hàng được thống kê.
Ở nhóm phía sau, MB đạt 27.890 tỷ đồng, tăng 18%; Techcombank đạt 20.127 tỷ đồng, tăng 17%.
HDBank đạt 17.030 tỷ đồng, SHB đạt 14.449 tỷ đồng và ACB đạt 12.481 tỷ đồng.
Đáng chú ý là Sacombank dù chỉ đạt 11.255 tỷ đồng nhưng tăng tới 33% so với cùng kỳ 2025.
Lợi nhuận trước dự phòng nói lên điều gì?
Lợi nhuận thuần trước dự phòng là một chỉ tiêu đáng chú ý khi đánh giá hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Tuy nhiên, sau khi tạo ra khoản lợi nhuận này, ngân hàng còn phải trích lập dự phòng cho các khoản tín dụng có rủi ro. Chi phí dự phòng càng lớn thì phần lợi nhuận còn lại sau cùng càng bị thu hẹp.
Do đó, ngân hàng có lợi nhuận thuần trước dự phòng cao chưa chắc là ngân hàng có lợi nhuận trước thuế cao nhất.
Chẳng hạn, VietinBank dẫn đầu về lợi nhuận thuần trước dự phòng với 38.869 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận trước thuế vẫn thấp hơn Vietcombank do ảnh hưởng của chi phí dự phòng.
Đây cũng là lý do khi đánh giá kết quả kinh doanh ngân hàng cần nhìn đồng thời khả năng tạo lợi nhuận và mức độ phải sử dụng lợi nhuận đó để xử lý rủi ro tín dụng.
Bức tranh nửa đầu năm 2026 cho thấy VietinBank hiện là ngân hàng có lợi nhuận thuần trước dự phòng cao nhất; VPBank và Vietcombank đang tăng nhanh nhất trong nhóm dẫn đầu; MB cũng bứt phá mạnh.
Ở phía dưới, BVBank, ABBank và NCB gây ấn tượng với tốc độ tăng trưởng hai, thậm chí ba chữ số. Ngược lại, SeABank và Saigonbank đang chịu áp lực khi lợi nhuận suy giảm mạnh.
