Theo Ths.BSNT Phùng Anh Tuấn (SN 1994), Match Day là thời điểm quan trọng với các thí sinh bác sĩ nội trú, là quyết định có thể ảnh hưởng đến hướng đi nghề nghiệp trong nhiều năm.
Năm 2018, anh đăng ký chuyên ngành truyền nhiễm để học bác sĩ nội trú , nhưng khi tốt nghiệp, anh rẽ sang lĩnh vực Nam khoa, hiện làm Giảng viên Trường Y dược Phenikaa- Đại học Phenikaa). Thời điểm đăng ký chuyên ngành đào tạo bác sĩ nội trú, bác sĩ Tuấn thực sự chưa biết mình thích hợp với ngành nào, mình muốn gì mà quyết định chọn Truyền nhiễm là từ sự gợi ý của một người anh tin tưởng.
Ths.Bác sĩ nội trú Phùng Anh Tuấn.
Từ trải nghiệm của bản thân, anh gợi ý 4 điều các thí sinh bác sĩ nội trú cần chủ động để có sự chuẩn bị các phương án cho riêng mình trước khi bước vào hội trường, tránh áp lực tâm lý dẫn đến chọn chuyên ngành theo đám đông hoặc theo lời khuyên của người xung quanh.
Đừng chọn ngành chỉ vì người khác nói phù hợp
Khi chưa hiểu rõ bản thân, việc dựa vào lời khuyên của một người có kinh nghiệm là điều dễ xảy ra. Tuy nhiên, lời khuyên dù đến từ người mình tin tưởng thì điều quan trọng các thí sinh bác sĩ nội trú phải biết mình là ai, mình muốn gì, thay vì mượn câu trả lời của người khác để lấp vào khoảng trống.
Bác sĩ Tuấn cũng cho rằng các bác sĩ trẻ cũng không nên quyết định chỉ dựa trên việc một chuyên ngành đang được nhiều người lựa chọn, có điểm cao, danh tiếng hoặc được đánh giá là có nhiều cơ hội.
Mỗi chuyên ngành có đặc thù công việc, môi trường và yêu cầu năng lực khác nhau. Điều phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người khác.
Dùng công cụ để hiểu mình trước khi chọn
Một trong những cách bác sĩ Tuấn gợi ý là sử dụng Holland Code (RIASEC) để nhận diện xu hướng nghề nghiệp của bản thân. Mô hình này phân loại sở thích nghề nghiệp thành 6 nhóm chính, liên quan đến xu hướng thích thực hành, nghiên cứu, sáng tạo, giúp đỡ người khác, dẫn dắt hoặc làm việc theo quy trình.
Kết quả RIASEC không phải đáp án cuối cùng để quyết định chuyên ngành mà nên được sử dụng như công cụ tham khảo, giúp người học hiểu mình hơn và thu hẹp phạm vi lựa chọn.
Bên cạnh đó, các bác sĩ trẻ có thể tự đặt 4 câu hỏi theo khung Ikigai: mình yêu thích điều gì, mình giỏi điều gì, cộng đồng cần gì ở mình và điều gì có thể giúp mình sống được.
Khi kết hợp các câu trả lời, người học có thể hình dung rõ hơn về những chuyên ngành phù hợp với sở thích, năng lực và định hướng lâu dài.
Quan trọng nhất vẫn là trải nghiệm thực tế
Bác sĩ Tuấn lưu ý không nên phó thác quyết định cho một bài kiểm tra. Các bác sĩ trẻ nên nhớ lại những trải nghiệm trong quá trình học lâm sàng, đặc biệt là khi đi khoa, đi trực và tiếp xúc với các ca bệnh khác nhau.
Một câu hỏi đơn giản có thể giúp nhận diện sự phù hợp: Sau mỗi ca bệnh, mình cảm thấy được tiếp thêm năng lượng hay bị rút cạn?
Lựa chọn tại Match Day là một dấu mốc đáng nhớ, nhưng con đường nghề nghiệp của một bác sĩ vẫn còn rất dài.
“Hãy tìm hiểu cảm nhận, công việc của những bác sĩ làm việc khoảng 5-10 năm trong chuyên ngành đang cân nhắc. Đây là nhóm có thể giúp người trẻ hình dung rõ hơn công việc thực tế, những áp lực và yêu cầu của nghề, thay vì chỉ nhìn chuyên ngành qua góc độ của sinh viên” - bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Nếu ngành mong muốn đã hết suất?
Một tình huống các bác sĩ trẻ cũng cần chuẩn bị trước là chuyên ngành mình mong muốn không còn suất khi đến lượt lựa chọn. Theo bác sĩ Tuấn, khi đó không nên lập tức chạy theo một chuyên ngành chỉ vì còn vị trí.
Thay vào đó, hãy chuẩn bị trước một thứ tự ưu tiên. Nếu lựa chọn số một không còn, có thể chuyển sang ngành đứng thứ hai hoặc thứ ba - những chuyên ngành vẫn có nhiều đặc điểm phù hợp với năng lực, tính cách và mong muốn của bản thân.
Theo bác sĩ Tuấn, lựa chọn chuyên ngành không nhất thiết phải là một quyết định hoàn hảo ngay từ đầu. Lựa chọn tại Match Day là một dấu mốc đáng nhớ, nhưng con đường nghề nghiệp của một bác sĩ vẫn còn rất dài. Trong quá trình hành nghề, mỗi người vẫn có thể tiếp tục học tập, đào sâu chuyên môn hoặc chuyển hướng phù hợp với năng lực và mục tiêu của mình.
