Nghệ sĩ Xuân Hinh là gương mặt nổi bật của chèo, xẩm và hài dân gian miền Bắc. Sau hàng chục năm đứng trên sân khấu, ông vẫn thích nhận mình là "kẻ chọc cười dân dã" hơn những danh xưng hào nhoáng.
"Đột quỵ mà vài ngày trước vẫn đứng trên sân khấu"
Mới đây, nghệ sĩ Xuân Hinh đăng clip trò chuyện cùng NSƯT Thanh Thanh Hiền trên trang cá nhân. Trong clip, ông nói: "Tôi đang rất khỏe thì trên mạng đồn bị đột quỵ". Nam nghệ sĩ khẳng định sức khỏe bình thường. Trước đó ít ngày, nam nghệ sĩ còn biểu diễn trong đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội).
Nghệ sĩ Xuân Hinh từng bị đồn qua đời năm 2021 - Ảnh chụp màn hình
Chia sẻ trên báo Lao động, ông cho biết đây không phải lần đầu nghe tin đồn như vậy. "Cứ vài ngày, tôi lại bị mạng xã hội đồn", ông nói. Thay vì đôi co, ông chọn cách "bác tin đồn" bằng những vần thơ dí dỏm trên trang cá nhân: "Tiếng lành ấy cũng đồn xa. Ai ngờ tiếng dữ đồn ba ngày đường. Chút tin gửi khắp muôn phương. Rằng Hinh vẫn khoẻ bình thường, thế thôi".
Ít ai biết, đằng sau hình ảnh "vua hài đất Bắc" trên sân khấu là quan niệm rất thực tế về sức khỏe và tiền bạc của nghệ sĩ U70. Chia sẻ trên VnExpress, ông nói: "Ngày trẻ, tôi tiết kiệm, tích góp nên cũng có chút tài sản, vừa đủ để sống". Ông cũng cho biết đến khoảng 45, 50 tuổi là không còn mặn mà với việc kiếm tiền nữa, bởi "chết rồi cũng chẳng mang đi được đồng nào".
Nghệ sĩ Xuân Hinh thích nhận mình là "kẻ chọc cười dân dã" - Ảnh: FBNV
Khi tiền bạc đã "vừa đủ", điều Xuân Hinh mong nhất lại là sức khỏe. "Tôi thì chỉ cần hai chân đi được, có sức khỏe là tốt lắm rồi", ông chia sẻ. Nam nghệ sĩ cũng chưa nghĩ đến chuyện giải nghệ khi "khán giả vẫn thương thì mình cứ túc tắc làm vậy thôi". Với tuổi già, ông cho rằng vợ chồng phải chủ động chăm sóc, đỡ đần nhau, bởi con cái còn trẻ, có cuộc sống riêng.
"Giờ vàng" trong cấp cứu đột quỵ
Tin đồn nghệ sĩ Xuân Hinh bị đột quỵ là thất thiệt, nhưng nguy cơ đột quỵ ở người lớn tuổi là có thật.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Mỹ), nguy cơ đột quỵ tăng gần gấp đôi sau mỗi 10 năm kể từ tuổi 55.
Dữ liệu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (GBD) năm 2023 cho thấy, đột quỵ là nguyên nhân tử vong đứng thứ hai thế giới, với khoảng 6,8 triệu ca tử vong trong năm. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cho biết mỗi năm ghi nhận khoảng 200.000 ca và đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai trên toàn quốc.
Điều đáng chú ý là phần lớn gánh nặng bệnh tật liên quan đến những yếu tố có thể phòng ngừa. GBD 2023 phân tích 24 yếu tố nguy cơ và ước tính khoảng 83% gánh nặng đột quỵ toàn cầu có liên quan đến nhóm này. Huyết áp tâm thu cao đứng đầu, bên cạnh những yếu tố như ô nhiễm không khí, hút thuốc, cholesterol LDL cao, chế độ ăn nhiều muối, đường huyết cao, thừa cân và ít vận động.
Người cao tuổi nên duy trì thói quen vận động tối thiểu 30 phút mỗi ngày - Ảnh minh họa
Nhận biết sớm là kỹ năng mà mỗi gia đình có người cao tuổi nên trang bị. Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn ghi nhớ bằng cụm từ BE FAST: mất thăng bằng, bất thường thị lực, méo mặt, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó hoặc nói ngọng. Chữ T cuối cùng là thời gian, nghĩa là cần gọi ngay 115 và ghi nhớ thời điểm triệu chứng bắt đầu.
Không có "giờ vàng" cố định cho mọi ca đột quỵ. Với người bệnh đột quỵ thiếu máu não, phương pháp tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch tiêu chuẩn thường mang lại hiệu quả tốt nhất trong 4,5 giờ đầu. Theo hướng dẫn của AHA/ASA năm 2026, khoảng thời gian này có thể mở rộng từ 4,5 đến 9 giờ đối với một số bệnh nhân được lựa chọn thông qua chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, còn kỹ thuật lấy huyết khối nội mạch có thể áp dụng lên tới 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.
Dù mốc thời gian can thiệp ngày càng mở rộng nhờ sự phát triển của y học, nguyên tắc cốt lõi vẫn không thay đổi: Bệnh nhân được đưa tới cơ sở điều trị đột quỵ càng sớm, khả năng giảm thiểu di chứng và phục hồi càng lớn.
Phòng ngừa vì thế cần bắt đầu trước khi xuất hiện triệu chứng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị nên bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn nhiều rau quả và giảm muối, đồng thời vận động vừa sức ít nhất 30 phút mỗi ngày, đều đặn 5 ngày trong tuần. Người có tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ hoặc bệnh tim mạch cần được theo dõi và điều trị các yếu tố nguy cơ theo hướng dẫn của bác sĩ.
