Bà Minh, 63 tuổi, sống cùng chồng trong một căn hộ tại Hà Nội. Hai ông bà đều đã nghỉ hưu, tổng lương hưu và khoản thu nhập bổ sung khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng.
Hai người không còn phải trả tiền thuê nhà, con cái đã trưởng thành và có gia đình riêng. Tuy nhiên, thay vì cho rằng đây là giai đoạn chỉ cần ăn uống đơn giản rồi giữ tiền phòng thân, bà Minh chia thu nhập thành bốn phần: sinh hoạt, sức khỏe, dự phòng và niềm vui tuổi già.
"Tôi không tiêu thoải mái theo kiểu có bao nhiêu dùng hết bấy nhiêu. Nhưng tôi cũng không muốn những năm còn khỏe chỉ quanh quẩn trong nhà vì sợ tốn tiền", bà nói.
Ảnh minh họa
Thứ Hai: 210.000 đồng cho thực phẩm và một buổi đi bộ miễn phí
Đầu tuần, bà Minh đi chợ mua rau, thịt, cá và hoa quả đủ dùng trong khoảng hai ngày. Tổng số tiền là 180.000 đồng. Bà mua thêm một bó hoa nhỏ giá 30.000 đồng để cắm trong phòng khách.
Buổi chiều, hai ông bà đi bộ quanh hồ gần nhà. Chi phí cho hoạt động này gần như bằng không, nhưng lại là thói quen được bà Minh xem như một phần quan trọng của ngân sách sức khỏe.
Trước đây, bà từng nghĩ mua hoa là khoản không cần thiết. Sau khi nghỉ hưu, bà thay đổi suy nghĩ.
"30.000 đồng không làm tôi nghèo đi, nhưng căn nhà có hoa khiến tâm trạng vui hơn. Tiết kiệm không có nghĩa là loại bỏ tất cả những thứ không thiết yếu", bà nói.
Tổng chi trong ngày: 210.000 đồng.
Thứ Ba: 360.000 đồng cho thuốc và kiểm tra sức khỏe
Buổi sáng, ông Minh đi kiểm tra huyết áp và mua một số loại thuốc theo đơn. Tổng chi phí hết 320.000 đồng. Hai ông bà sau đó ăn sáng bên ngoài, hết 40.000 đồng.
Đây là ngày có mức chi cao hơn bình thường, nhưng toàn bộ số tiền nằm trong quỹ sức khỏe đã được chuẩn bị từ đầu tháng.
Mỗi tháng, hai ông bà dành khoảng 2 triệu đồng cho thuốc, khám định kỳ, thực phẩm hỗ trợ sức khỏe và các khoản y tế nhỏ. Phần tiền chưa dùng sẽ được giữ lại, không chuyển sang chi tiêu sinh hoạt.
Theo bà Minh, sai lầm của nhiều người nghỉ hưu là gộp tất cả tiền vào một tài khoản. Khi cần mua thuốc hoặc đi khám, họ có cảm giác mình đang tiêu mất tiền tiết kiệm, từ đó nảy sinh tâm lý trì hoãn.
"Tiền sức khỏe phải được coi là khoản chi bắt buộc, giống như tiền điện, tiền nước. Không thể đợi có bệnh nặng mới bắt đầu tính", bà nói.
Tổng chi trong ngày: 360.000 đồng.
Thứ Tư: Một ngày không tiêu tiền nhưng không phải vì ép mình
Thứ Tư là ngày hai ông bà không phát sinh khoản chi nào.
Buổi sáng, bà Minh tập thể dục tại nhà. Buổi trưa, hai người ăn thực phẩm còn lại từ hôm trước. Buổi chiều, bà đọc sách, chăm cây và gọi điện trò chuyện với một người bạn cũ.
Bà không đặt mục tiêu phải có thật nhiều "ngày không tiêu tiền". Theo bà, nếu cố biến mỗi ngày không mua sắm thành một thành tích, người nghỉ hưu dễ rơi vào tâm lý ám ảnh với tiền.
Ngày không chi tiêu chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó diễn ra tự nhiên, bởi trong nhà đã có đủ thực phẩm và bản thân không có nhu cầu mua thêm.
Tổng chi trong ngày: 0 đồng.
Thứ Năm: 275.000 đồng cho một cuộc hẹn với bạn bè
Ảnh minh họa
Bà Minh gặp ba người bạn cũ tại một quán cà phê. Tiền đồ uống và một bữa trưa đơn giản hết 195.000 đồng. Trên đường về, bà mua thêm sữa và bánh mì, hết 80.000 đồng.
Trước khi nghỉ hưu, bà từng nghĩ rằng gặp gỡ bạn bè là khoản có thể bỏ để tiết kiệm. Nhưng sau vài tháng chỉ quanh quẩn trong nhà, bà nhận ra việc cắt toàn bộ giao tiếp xã hội khiến tinh thần xuống nhanh hơn.
Hiện nay, bà dành khoảng 600.000-800.000 đồng mỗi tháng cho cà phê, gặp gỡ bạn bè hoặc tham gia một hoạt động cộng đồng.
Khoản tiền này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng thu nhập, nhưng giúp bà duy trì các mối quan hệ ngoài gia đình.
"Con cái có cuộc sống riêng. Người nghỉ hưu cũng cần bạn bè và thế giới riêng, chứ không thể chỉ ngồi chờ con gọi điện", bà chia sẻ.
Tổng chi trong ngày: 275.000 đồng.
Thứ Sáu: 440.000 đồng cho thực phẩm và đồ dùng gia đình
Cuối tuần, bà Minh mua thực phẩm cho ba ngày tiếp theo, gồm cá, trứng, rau xanh, đậu phụ và hoa quả. Tổng tiền đi chợ là 290.000 đồng.
Bà mua thêm nước giặt và giấy vệ sinh với giá 150.000 đồng.
Để kiểm soát chi tiêu, bà không đi siêu thị mỗi ngày. Những mặt hàng có thể bảo quản lâu thường được mua theo danh sách, tránh tình trạng thấy khuyến mại là lấy thêm.
Tuy nhiên, bà cũng không lựa chọn thực phẩm rẻ nhất bằng mọi giá. Sau tuổi 60, hai ông bà ưu tiên món dễ tiêu hóa, đủ đạm và ít chế biến sẵn.
"Tiết kiệm tiền ăn nhưng sau đó phải tốn tiền chữa bệnh thì không còn là tiết kiệm nữa", bà nói.
Tổng chi trong ngày: 440.000 đồng.
Thứ Bảy: 520.000 đồng cho một ngày đổi không khí
Hai ông bà bắt xe buýt đến thăm một người thân ở ngoại thành. Tiền đi lại, quà nhỏ và bữa ăn trong ngày hết 520.000 đồng.
Đây là khoản chi lớn nhất trong tuần, nhưng đã được lên kế hoạch trước. Mỗi tháng, bà Minh dành khoảng 1 triệu đồng cho những hoạt động như thăm người thân, đi chơi gần Hà Nội hoặc ăn một bữa bên ngoài.
Thay vì chờ đến những chuyến du lịch lớn, bà lựa chọn các hoạt động ngắn, phù hợp với sức khỏe và khả năng tài chính.
Theo bà, người nghỉ hưu không nhất thiết phải tiêu nhiều để tận hưởng cuộc sống. Điều quan trọng là vẫn có những ngày khác với nhịp sinh hoạt thông thường.
Tổng chi trong ngày: 520.000 đồng.
Chủ nhật: 95.000 đồng cho bữa sáng và niềm vui nhỏ
Sáng Chủ nhật, hai ông bà ra ngoài ăn phở, tổng cộng 80.000 đồng. Trên đường về, ông Minh mua một tờ báo giá 15.000 đồng.
Phần còn lại trong ngày, hai người ở nhà nấu ăn, xem chương trình yêu thích và chuẩn bị thực phẩm cho tuần mới.
Đây là một ngày bình thường, không có hoạt động đặc biệt. Tuy nhiên, bà Minh cho rằng cảm giác đủ đầy của tuổi nghỉ hưu đôi khi nằm trong chính những khoản chi rất nhỏ: một bữa sáng không phải nấu, một tờ báo hoặc một cốc trà uống chậm rãi.
Tổng chi trong ngày: 95.000 đồng.
Một tuần chi gần 1,9 triệu đồng, nhưng không khoản nào là "tiêu cho có"
Sau bảy ngày, tổng chi tiêu của hai ông bà là 1,9 triệu đồng
Nếu duy trì mức chi tương tự, ngân sách sinh hoạt trong tháng của hai ông bà vào khoảng 7,5-8 triệu đồng. Phần thu nhập còn lại được dùng để đóng tiền điện nước, phí quản lý, bổ sung quỹ y tế và tiết kiệm dự phòng.
Điểm đáng chú ý là hai ông bà không cắt hoàn toàn bất kỳ nhóm chi nào. Trong ngân sách vẫn có tiền cho thuốc men, thực phẩm tốt, gặp bạn bè, đi thăm người thân và những sở thích nhỏ.
Khác biệt nằm ở chỗ mọi khoản chi đều có giới hạn và mục đích rõ ràng.
Sau nghỉ hưu, tiết kiệm vẫn cần nhưng không nên trở thành nỗi sợ tiêu tiền
Người nghỉ hưu cần thận trọng hơn với tiền bạc bởi thu nhập thường khó tăng, trong khi chi phí y tế có xu hướng tăng theo tuổi. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là phải giảm chất lượng sống xuống mức thấp nhất.
Một kế hoạch tài chính phù hợp nên bảo đảm ít nhất ba điều.
- Thứ nhất, các khoản sinh hoạt thiết yếu phải nằm trong giới hạn thu nhập ổn định, không phụ thuộc vào tiền con cái hỗ trợ.
- Thứ hai, người nghỉ hưu cần có quỹ y tế và quỹ dự phòng riêng. Đây là hai khoản giúp họ không phải hoảng loạn khi phát sinh bệnh tật hoặc sửa chữa nhà cửa.
- Thứ ba, ngân sách cần có một phần dành cho niềm vui. Số tiền này không cần lớn, nhưng nên được duy trì đều đặn để người cao tuổi còn gặp gỡ, trải nghiệm và chăm sóc đời sống tinh thần.
Tuổi nghỉ hưu không phải giai đoạn ngừng tiêu tiền, mà là lúc phải tiêu có chọn lọc hơn. Có những khoản nên cắt, như mua sắm theo cảm hứng, giúp con cái quá khả năng hoặc chạy theo những món đồ không còn phù hợp.
Nhưng cũng có những khoản không nên tiết kiệm cực đoan: sức khỏe, thực phẩm, các mối quan hệ và những niềm vui vừa sức.
Một tuần chi tiêu của bà Minh không có bữa ăn đắt đỏ, chuyến du lịch xa hay món đồ xa xỉ. Dù vậy, trong mỗi ngày vẫn có sự chủ động, kết nối và tận hưởng.
Đó có lẽ mới là cách tiêu tiền của người nghỉ hưu hiện đại: không phung phí tương lai, nhưng cũng không hy sinh toàn bộ hiện tại chỉ để nhìn số dư tài khoản tăng lên.
