hi nói đến việc chuyển ra ngoại ô, nhiều người thường nghĩ ngay đến bất tiện: xa nơi làm việc, ít dịch vụ, mất nhiều thời gian di chuyển. Tuy nhiên, với bà Trương Tiểu Bình, một nữ giáo viên sống tại tỉnh An Huy, Trung Quốc, quyết định rời khu vực trung tâm lại mở ra một cách tổ chức tài chính và cuộc sống hoàn toàn khác.
Cách đây 16 năm, gia đình bà chuyển đến vùng ngoại ô thành phố Hợp Phì. Ngôi nhà cùng sân vườn có tổng diện tích khoảng một mẫu đất, trong đó khu vườn rộng tới 400m².
Nếu lựa chọn một căn nhà có diện tích tương đương trong khu vực trung tâm, số tiền phải bỏ ra chắc chắn sẽ lớn hơn rất nhiều. Bằng cách rời xa lõi đô thị, gia đình bà đổi khoảng cách di chuyển lấy diện tích, sự riêng tư và khả năng chủ động thiết kế không gian sống.
Sau nhiều năm tự tay trồng cây, làm lối đi và sắp xếp từng góc nhỏ, khu đất ngoại ô đã trở thành "Vườn Monet" – một khu vườn rực rỡ suốt bốn mùa.
Chuyển ra ngoại ô để không phải dồn toàn bộ tiền vào căn nhà
Ước mơ sở hữu một khu vườn riêng của Trương Tiểu Bình bắt đầu từ năm 1992, sau chuyến đi đến Đức và thời gian làm việc tại một cơ sở nghiên cứu thực vật.
Tuy nhiên, trong khu vực trung tâm thành phố, mong muốn này gần như không thể thực hiện nếu gia đình không có nguồn tài chính rất lớn. Giá trị của một căn nhà không chỉ nằm ở diện tích sử dụng mà còn phụ thuộc mạnh vào vị trí.
Càng gần trung tâm, người mua càng phải trả nhiều tiền hơn cho sự thuận tiện, hệ thống dịch vụ và khả năng di chuyển. Đổi lại, diện tích sống thường bị thu hẹp, không gian ngoài trời gần như không có.
Gia đình Trương Tiểu Bình đã chọn một bài toán khác. Thay vì dồn phần lớn nguồn lực vào một căn nhà nhỏ ở vị trí đắt đỏ, họ chuyển ra ngoại ô, nơi cùng một khoản tiền có thể đổi lấy ngôi nhà rộng hơn và một khoảng đất đủ lớn để làm vườn.
Lựa chọn này giúp giảm áp lực phải vay quá nhiều hoặc dành phần lớn thu nhập trong nhiều năm chỉ để trả cho chi phí nhà ở.
Tất nhiên, sống xa trung tâm có thể phát sinh thêm tiền đi lại. Nhưng nếu công việc không buộc phải có mặt ở trung tâm hằng ngày, hoặc gia đình có thể chủ động thời gian, khoản chi tăng thêm này có thể thấp hơn nhiều so với số tiền tiết kiệm được từ giá nhà và diện tích sử dụng.
Khu vườn 400m² trở thành một phần "tài sản sử dụng" của gia đình
Trương Tiểu Bình đặt tên khu vườn của mình là "Vườn Monet", vừa để bày tỏ sự yêu thích với danh họa Claude Monet, vừa nhắc bản thân tiếp tục học hỏi về cây cối và nghệ thuật làm vườn.
Điều đáng chú ý là khu vườn không được hoàn thành trong một lần bằng khoản đầu tư lớn. Bà làm từng phần, trồng từng loại cây và điều chỉnh qua nhiều năm.
Cách thực hiện này giúp gia đình kiểm soát chi phí tốt hơn. Thay vì thuê một đơn vị thiết kế, thi công và mua toàn bộ cây trưởng thành ngay từ đầu, bà tự lựa chọn giống, nhân cây, thay đổi bố cục và tận dụng thời gian để khu vườn phát triển tự nhiên.
Sau 16 năm, giá trị của khu đất không chỉ thể hiện ở diện tích. Gia đình có một không gian nghỉ ngơi, tiếp khách, trồng cây, nuôi chim và thu hoạch một phần hoa quả mà không cần chi tiền cho các dịch vụ bên ngoài.
Mỗi mùa, khu vườn lại mang đến một cảnh quan khác nhau. Mùa đông có hoa mõm chó cùng các giống mận đỏ, mận xanh. Mùa xuân xuất hiện những thảm cúc băng và hoa lan tháng Hai. Tháng 4, tháng 5 là thời điểm nhiều giống hoa hồng nở rộ.
Mùa hè, hoa huệ, thanh anh và cẩm tú cầu tiếp tục phủ màu cho khu vườn. Đến mùa thu, các cây ăn quả sai trĩu cành, mang lại nguồn trái cây cho gia đình.
Không phải toàn bộ sản lượng trong vườn đều có thể quy đổi thành tiền, nhưng việc tự trồng một phần cây trái giúp gia đình giảm chi tiêu nhỏ lẻ, đồng thời sử dụng tốt diện tích đất đang sở hữu.
Chi phí giải trí giảm khi ngôi nhà đã là nơi nghỉ dưỡng
Một trong những khoản chi dễ tăng khi sống trong thành phố là tiền dành cho các hoạt động bên ngoài: cà phê, ăn uống, khu vui chơi, nghỉ cuối tuần hoặc những chuyến đi ngắn để tìm không gian xanh.
Với gia đình Trương Tiểu Bình, khu vườn đã đảm nhận một phần chức năng này.
Sau giờ làm việc, bà có thể trồng hoa, chăm sóc cây, quan sát chim hoặc uống trà ngay trong sân nhà. Gia đình cũng có không gian để gặp gỡ bạn bè mà không nhất thiết phải đến nhà hàng hay quán cà phê.
Khi chất lượng sống tại nhà được nâng lên, nhu cầu "đi ra ngoài để giải tỏa" có xu hướng giảm. Khoản tiền tiết kiệm được từ từng lần ăn uống, vui chơi có thể không quá lớn, nhưng nếu được duy trì trong nhiều năm, tác động lên ngân sách gia đình không hề nhỏ.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa một căn nhà chỉ để ngủ và một ngôi nhà có khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu sống. Diện tích rộng hơn không chỉ tạo cảm giác thoải mái mà còn giúp gia đình giảm phụ thuộc vào các dịch vụ phải trả phí bên ngoài.
Sống ngoại ô không phải lúc nào cũng rẻ
Dù mang lại nhiều lợi ích, chuyển khỏi trung tâm không phải công thức tiết kiệm phù hợp với mọi gia đình.
Trước khi quyết định, người mua nhà cần tính đủ chi phí đi lại, phương tiện cá nhân, học hành của con, y tế, bảo trì nhà và thời gian di chuyển. Một ngôi nhà rộng cùng khu vườn lớn cũng đòi hỏi tiền nước, dụng cụ, cây giống, phân bón và công sức chăm sóc.
Nếu mỗi ngày phải di chuyển hàng chục kilômét đến nơi làm việc, tiền nhiên liệu, hao mòn phương tiện và thời gian bị mất có thể làm giảm đáng kể khoản tiết kiệm từ giá nhà.
Vì vậy, bài toán không đơn giản là "ngoại ô rẻ hơn trung tâm", mà là tổng chi phí sống của gia đình sau khi chuyển đi có thực sự thấp hơn hay không.
Lựa chọn của Trương Tiểu Bình phù hợp bởi khu vườn gắn trực tiếp với sở thích, công việc và cách sống mà bà theo đuổi lâu dài. Gia đình không mua một khu đất rộng để chạy theo xu hướng, mà sử dụng nó đều đặn suốt 16 năm.
Đổi vị trí lấy diện tích, nhưng phải đổi đúng nhu cầu
Câu chuyện về khu vườn 400m² cho thấy người mua nhà không nhất thiết phải cố bám vào khu vực trung tâm nếu điều đó khiến toàn bộ tài chính gia đình bị đặt dưới áp lực quá lớn.
Với cùng một ngân sách, có người chọn căn hộ nhỏ để đổi lấy quãng đường đi làm ngắn. Có người chấp nhận đi xa hơn để sở hữu nhà rộng, sân vườn và chi phí sinh hoạt thấp hơn. Không có phương án đúng cho tất cả, chỉ có phương án phù hợp với công việc, thu nhập và ưu tiên của từng gia đình.
Sau 16 năm, Trương Tiểu Bình không chỉ tạo nên một khu vườn đẹp như tranh. Bà đã biến quyết định rời lõi đô thị thành một chiến lược sống dài hạn: giảm áp lực nhà ở, tăng diện tích sử dụng và dành tiền bạc, thời gian cho điều mình thực sự yêu thích.
Đôi khi, bài toán tài chính khôn ngoan không nằm ở việc cố mua căn nhà đắt nhất có thể, mà là chọn nơi ở giúp gia đình sử dụng tốt nhất từng đồng tiền đã bỏ ra.
