Hệ sinh thái 12 công ty phía sau những hộp sữa “ngoại”
Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA cùng tang vật. Ảnh: BCA.
Theo kết luận điều tra, Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty MediUSA, đồng thời giữ vai trò Giám đốc Công ty MegaPharco, Phó giám đốc và sở hữu 70% cổ phần tại Công ty MediPhar, cổ đông sáng lập Công ty Hùng Phương.
Từ năm 2016, Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng (Giám đốc Công ty MediPhar) và Khúc Minh Vũ (Giám đốc Công ty Việt Đức) tổ chức điều hành 12 doanh nghiệp cùng hai nhà máy MediPhar và MediUSA, hình thành một hệ thống khép kín từ nhập nguyên liệu, sản xuất, đóng gói đến phân phối thực phẩm chức năng.
Thủ đoạn của nhóm này là in nhãn mác sản phẩm thể hiện nguồn gốc nhập khẩu từ Mỹ, châu Âu, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định phần lớn nguyên liệu thực tế được nhập từ Trung Quốc hoặc mua trôi nổi trên thị trường.
Kết quả giám định cho thấy nhiều sản phẩm có hàm lượng hoạt chất chỉ đạt dưới 30% so với công bố, thậm chí một số chỉ tiêu chất lượng dưới 70%, đủ căn cứ xác định là hàng giả theo quy định. Các sản phẩm do hệ thống MediUSA sản xuất chủ yếu nhắm vào nhóm khách hàng dễ tổn thương như người cao tuổi, người có sức khỏe yếu và trẻ nhỏ.
Trong danh sách sản phẩm bị xác định là hàng giả có nhiều loại quen thuộc trên thị trường như: Ginkgo, An não Vương, Viên ăn ngủ ngon, Pedia Baby ăn ngon ngủ tốt, Happy Kid ăn ngon, Sâm Ngọc Nữ…
Theo cơ quan điều tra, nhóm của Nguyễn Năng Mạnh đã tổ chức sản xuất và tiêu thụ 88 sản phẩm thực phẩm chức năng giả, với tổng giá trị hơn 539 tỷ đồng, qua đó thu lợi bất chính hơn 264 tỷ đồng.
Không dừng lại ở việc bán hàng giả, các doanh nghiệp trong hệ thống MediUSA còn bị cáo buộc thiết lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu và trốn thuế.
Theo kết luận điều tra, từ năm 2021 đến 2024, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng và Khúc Minh Vũ chỉ đạo bộ phận kế toán lập hai hệ thống sổ: Sổ sách kê khai thuế chính thức, áp dụng với các khách hàng cần xuất hóa đơn VAT và thanh toán qua tài khoản doanh nghiệp. Sổ sách nội bộ, áp dụng với khách hàng không yêu cầu hóa đơn. Trong trường hợp này, tiền bán hàng được chuyển vào tài khoản cá nhân của nhân viên hoặc thanh toán tiền mặt. Cơ quan điều tra xác định tiền bán hàng không được ghi nhận đầy đủ vào doanh thu thực tế.
Kết luận giám định của cơ quan thuế cho thấy việc kê khai, báo cáo thuế của 4 công ty MediPhar, MediUSA, MegaLife và Hùng Phương gây thiệt hại ngân sách hơn 304 tỷ đồng. Trong đó, Công ty MediPhar gây thiệt hại hơn 124 tỷ đồng; Công ty MediUSA hơn 152 tỷ đồng; Công ty MegaLife hơn 10 tỷ đồng; Công ty Hùng Phương hơn 18 tỷ đồng.
Ngoài ra, kết luận giám định bổ sung xác định Công ty MediPhar trốn thuế hơn 103 tỷ đồng, Công ty MediUSA trốn thuế 90 tỷ đồng.
Hối lộ để duy trì hoạt động
Để duy trì hoạt động của hệ thống sản xuất thực phẩm chức năng giả, Nguyễn Năng Mạnh còn bị cáo buộc đưa hối lộ gần 5 tỷ đồng cho nhiều cán bộ quản lý. Trong đó, 1,5 tỷ đồng được đưa cho các cán bộ hải quan để thông quan các lô nguyên liệu nhập từ Trung Quốc. Từ năm 2020 đến 2024, Mạnh và Đỗ Mạnh Hoàng tiếp tục đưa hơn 3,4 tỷ đồng cho lãnh đạo, nhân viên Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế nhằm tạo thuận lợi trong quá trình kiểm tra, cấp phép.
Một số cán bộ bị đề nghị truy tố trong vụ án gồm: Nguyễn Thế Việt, cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan; Nguyễn Hữu Tuân, cựu Phó phòng Giám quản 5; Phan Công Chiến, cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược, Cục Quản lý dược, Bộ Y tế.
Ngoài ra, Nguyễn Danh Dũng, cựu cán bộ Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, bị đề nghị truy tố về tội “Cố ý làm lộ bí mật công tác”.
Trước đó, 34 lãnh đạo và cán bộ nhà nước liên quan đến việc cấp phép sản phẩm đã bị đưa ra xét xử.
Tòa án đã tuyên nhiều mức án nghiêm khắc đối với các bị cáo về tội "Nhận hối lộ", trong đó: Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong bị tuyên 20 năm tù; Cựu Cục trưởng Trần Thị Việt Nga 15 năm tù; Cựu Phó cục trưởng Nguyễn Hùng Long 12 năm tù...
