Những thân cây lạ giữa vùng núi cao 1.200m
Ở độ cao khoảng 1.200m so với mực nước biển, vùng núi này thường xuyên có sương mù, khí hậu mát lạnh và những triền đá nối tiếp nhau. Giữa cảnh quan ấy, nhiều thân cây lớn nổi bật với lớp vỏ xù xì, rêu và địa y bám dày, tạo cảm giác như những cột gỗ cổ đã đứng giữa núi rừng qua rất nhiều thế hệ.
Có cây lớn đến mức vài người trưởng thành mới có thể ôm hết thân. Cành cây vươn cao, tán rộng, phía ngoài phủ những lớp rêu trắng xanh khiến người lần đầu nhìn thấy dễ nghĩ đây là những cây rừng cổ thụ thông thường. Nhưng điều bất ngờ nằm ở chỗ chúng vẫn đang được người dân chăm sóc, thu hái và gắn với sinh kế hằng ngày.
Địa điểm đó là xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ, còn những thân cây khổng lồ nói trên thực chất là chè Shan tuyết cổ thụ.
Xã Pà Cò nằm giữa vùng núi cao, nổi bật với cảnh quan xanh mát và những bản làng của đồng bào Mông. (Ảnh: Báo Thanh tra)
Theo Báo Nhân Dân, trên địa bàn Pà Cò hiện có khoảng 1.400 cây chè Shan tuyết cổ thụ, trong đó nhiều cây đã tồn tại hàng trăm năm. Quần thể chè phân bố trên các sườn núi cao, xen giữa rừng và khu vực sinh sống của đồng bào Mông.
Khác với những đồi chè thấp được cắt tỉa thành từng luống, chè Shan tuyết tại đây phát triển thành những thân gỗ lớn. Theo Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, có những cây kích thước lớn đến mức 2-3 người ôm không xuể. Lớp vỏ già xù xì, địa y và rêu bám kín khiến thân cây trông to, chắc và cổ kính như những cột gỗ lâu năm.
Nhiều thân chè lớn, vỏ xù xì và phủ rêu khiến cảnh vật trông như bước ra từ một câu chuyện cổ tích. (Ảnh: Kinh tế & Đồ uống)
Không phải toàn bộ 1.400 cây đều đạt kích thước như vậy, nhưng chính những cá thể lớn nhất đã tạo nên hình ảnh đặc biệt cho vùng chè cổ Pà Cò.
1.400 cây chè cổ thụ giữa sương núi
Theo Báo Phú Thọ, chè Shan tuyết ở khu vực này sinh trưởng ở độ cao trên 1.000m, trong điều kiện khí hậu mát, nhiều sương và độ ẩm cao. Cây phát triển chậm nhưng có sức sống bền bỉ, nhiều thân đã gắn với đời sống của người dân qua nhiều thế hệ.
Người dân vẫn trèo lên những thân chè cao để thu hái búp non theo cách truyền thống. (Ảnh: Báo Nhân dân)
Việc thu hái chè ở đây cũng khác những vùng trồng chè thấp. Với những cây cao, người dân phải trèo lên thân và cành để hái những búp non. Những búp chè có lớp lông tơ trắng đặc trưng, sau khi chế biến tạo thành sản phẩm chè Shan tuyết được đánh giá cao về hương vị.
Sản phẩm chè Shan tuyết Pà Cò hiện đã đạt chuẩn OCOP 4 sao. Tuy nhiên, giá trị của quần thể chè cổ không chỉ nằm ở sản phẩm thu được mỗi năm. Những thân cây hàng trăm năm tuổi còn được xem là nguồn tài nguyên đặc biệt để địa phương phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa.
Có những cây chè cổ thụ lớn đến mức 2-3 người trưởng thành ôm vẫn không xuể. (Ảnh: Báo Phú Thọ)
Trong năm 2026, khoảng 1.400 cây chè cổ đã được kiểm đếm, đánh số và treo biển để thuận tiện cho việc quản lý, bảo vệ. Địa phương cũng xây dựng hồ sơ hướng tới việc công nhận quần thể chè Shan tuyết cổ thụ là cây di sản.
Nếu kế hoạch này được triển khai đồng bộ, du khách đến Pà Cò trong tương lai không chỉ có thể thưởng thức chè mà còn được trực tiếp đi giữa những thân chè cổ, quan sát người dân thu hái, xem cách sao chè và tìm hiểu câu chuyện về những cây đã tồn tại từ rất lâu trên vùng núi này.
Du khách đến Pà Cò nên trải nghiệm gì?
Pà Cò có khí hậu vùng cao khá mát mẻ nên có thể tham quan vào nhiều thời điểm trong năm. Tuy nhiên, du khách nên kiểm tra thời tiết trước chuyến đi bởi sương mù và mưa có thể khiến đường núi trơn, tầm nhìn hạn chế. Giày có độ bám tốt và áo khoác nhẹ cũng là những vật dụng nên chuẩn bị nếu đi vào sáng sớm hoặc chiều tối.
Du khách đến Pà Cò có thể kết hợp ngắm chè Shan tuyết cổ thụ với trải nghiệm đời sống và văn hóa của đồng bào Mông. (Ảnh: Báo Phú Thọ)
Nếu muốn khám phá chè Shan tuyết, trải nghiệm đáng chú ý nhất là đi bộ vào những khu vực có cây cổ thụ, quan sát cách người dân thu hái và thưởng thức trà ngay tại vùng nguyên liệu. Một số mô hình du lịch cộng đồng ở khu vực Pà Cò - Hang Kia cũng cho phép du khách lưu trú, trải nghiệm ẩm thực và tìm hiểu đời sống của đồng bào Mông.
Ngoài quần thể chè, khu vực này còn có núi đá, thung lũng, bản làng và những cung đường thường chìm trong sương. Du khách có thể kết hợp Pà Cò với Hang Kia và các điểm lân cận trong cùng hành trình, nhưng nên chủ động thời gian vì đường vùng cao có nhiều đoạn quanh co.
Hang Kia nằm gần Pà Cò, là điểm dừng chân phù hợp để kết hợp trong hành trình khám phá vùng núi cao và săn mây. (Ảnh: Cục Du lịch Quốc gia)
Do những cây chè cổ đã tồn tại hàng trăm năm, người tham quan không nên tự ý trèo lên cây, bẻ cành hoặc bóc lớp rêu, địa y trên thân. Khi muốn chụp ảnh tại khu vực canh tác hoặc nhà dân, việc xin phép trước cũng giúp tránh ảnh hưởng đến sinh hoạt của người địa phương.
Điều khiến Pà Cò gây ấn tượng vì thế không chỉ nằm ở con số 1.400 cây cổ thụ. Giữa độ cao khoảng 1.200m, những thân chè lớn phủ rêu vẫn tiếp tục sinh trưởng, cho búp và gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân, tạo nên một cảnh quan khó gặp ở những vùng chè thông thường.
Theo Báo Nhân Dân, Báo Phú Thọ, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
