Phó Cục trưởng Cục Thuế: Số doanh nghiệp rời hệ thống quản lý thuế tăng mạnh không đồng nghĩa rút khỏi thị trường

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, gần 72.000 hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế được xử lý trong 8 tháng đầu năm 2026 là hồ sơ tồn đọng từ những năm trước, do đó số doanh nghiệp, tổ chức rời hệ thống quản lý thuế tăng mạnh không đồng nghĩa số thực tế rút khỏi thị trường tăng tương ứng.
Phó Cục trưởng Cục Thuế: Số doanh nghiệp rời hệ thống quản lý thuế tăng mạnh không đồng nghĩa rút khỏi thị trường - Ảnh 1.

Phó Cục trưởng Mai Sơn phát biểu tại buổi họp báo.

Thông tin được Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn chia sẻ tại buổi họp báo chuyên đề về tình hình quản lý đăng ký thuế của doanh nghiệp và Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, diễn ra chiều 4/9.

Gần 95.000 mã số thuế được chấm dứt hiệu lực

Theo Phó Cục trưởng Mai Sơn, trong 8 tháng đầu năm 2026, ngành Thuế đã cấp mới mã số thuế cho 167.637 doanh nghiệp, tổ chức, bằng 89% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, số doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông với đăng ký kinh doanh được cấp mới mã số thuế là 156.478, bằng 108% cùng kỳ năm trước. Thống kê này cho thấy số lượng doanh nghiệp thành lập mới vượt xa số doanh nghiệp rời khỏi thị trường trong thời gian qua.

Ở chiều ngược lại, cơ quan thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với 94.991 doanh nghiệp, tổ chức, bằng 209% cùng kỳ năm 2025. Riêng doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông với đăng ký kinh doanh có 58.384 trường hợp, bằng 143% cùng kỳ.

Đáng chú ý, trong tổng số 94.991 doanh nghiệp, tổ chức được chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chỉ có 23.017 trường hợp nộp hồ sơ đề nghị trong năm 2026. Gần 72.000 trường hợp còn lại là hồ sơ được nộp từ năm 2025 trở về trước, được cơ quan thuế tập trung xử lý trong khuôn khổ Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế”.

“Việc số doanh nghiệp, tổ chức rời khỏi hệ thống quản lý thuế tăng mạnh trong năm nay không đồng nghĩa với việc số doanh nghiệp thực tế rút khỏi thị trường tăng tương ứng. Một phần đáng kể phản ánh quá trình cơ quan thuế xử lý các hồ sơ tồn đọng, cập nhật lại trạng thái pháp lý và làm sạch dữ liệu quản lý”, Phó Cục trưởng Mai Sơn nhấn mạnh.

Tính riêng doanh nghiệp và chi nhánh thuộc diện đăng ký thuế liên thông, tỷ lệ cấp mới so với hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế đạt 6,8 lần trong 8 tháng năm 2026, cao hơn mức 4,5 lần của năm 2025.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, mức giảm trong năm 2025 và sự gia tăng số trường hợp chấm dứt hiệu lực mã số thuế trong năm 2026 còn liên quan đến quá trình sắp xếp địa bàn hành chính hai cấp.

Cùng với việc hỗ trợ doanh nghiệp gia nhập và duy trì hoạt động, cơ quan thuế đang chuyển mạnh sang quản lý dựa trên dữ liệu thực chất, nhằm bảo đảm hệ thống phản ánh sát hơn tình trạng hoạt động của doanh nghiệp. Đây cũng là định hướng xuyên suốt trong quá trình cải cách, hiện đại hóa quản lý thuế, với mục tiêu lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Kết quả thu ngân sách nhà nước trong 8 tháng đầu năm 2026 do cơ quan thuế quản lý ước đạt 1,793 triệu tỷ đồng, bằng 79,9% dự toán và tăng 16,7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt 130,1% dự toán, tăng 27,6% so với năm 2024.

Rà soát doanh nghiệp ở trạng thái mã số thuế 03 và 06

Thông tin về Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, Phó Cục trưởng Mai Sơn cho biết mục tiêu là rà soát, chuẩn hóa và giảm số người nộp thuế đang ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, tức trạng thái 03; hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, tức trạng thái 06.

Cơ quan thuế đồng thời kiểm soát các trường hợp phát sinh mới, không để hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động tiếp tục tồn đọng.

“Qua đó, phản ánh thực chất sức khỏe của nền kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, có mong muốn quay trở lại hoạt động kinh doanh; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế, phòng ngừa việc lợi dụng pháp nhân để mua bán hóa đơn, trốn thuế, gian lận và trục lợi ngân sách nhà nước”, Phó Cục trưởng Cục Thuế nhấn mạnh.

Theo ông Mai Sơn, dữ liệu thuế là một cấu phần quan trọng trong quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, vì vậy phải đáp ứng yêu cầu “Đúng - Đủ - Sạch - Sống”.

Các doanh nghiệp đang tạm ngừng hoạt động hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký sẽ được rà soát, chuẩn hóa những thông tin cơ bản như địa chỉ, số điện thoại, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu.

Cục Thuế cũng đã nâng cấp ứng dụng eTax Mobile, cho phép người đại diện theo pháp luật kiểm tra mình đang đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh nào; doanh nghiệp có nợ thuế hoặc thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh hay không.

Đối với những doanh nghiệp thực sự muốn quay lại thị trường, cơ quan thuế đặt mục tiêu hỗ trợ xử lý các tồn đọng, giúp doanh nghiệp có địa vị pháp lý “trong sạch, hợp pháp”.

Ngăn lợi dụng doanh nghiệp “ảo”, doanh nghiệp “ma”

Tại buổi họp báo, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế cho biết cơ quan này đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành.

Bộ Tài chính đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo sở, ngành, chính quyền địa phương và công an cơ sở phối hợp với cơ quan thuế thực hiện chiến dịch. Cục Thuế cũng ban hành hướng dẫn nghiệp vụ, tài liệu hỗ trợ doanh nghiệp và chỉ tiêu triển khai trong toàn ngành.

Cục Thuế đang phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an (C06) để rà soát, chuẩn hóa thông tin định danh của người đại diện theo pháp luật tại các doanh nghiệp có trạng thái mã số thuế 03 và 06. Việc này phục vụ quá trình liên hệ, hướng dẫn người nộp thuế và xác minh thông tin quản lý.

Đối với cơ quan đăng ký kinh doanh, Cục Thuế đề nghị tăng cường phối hợp xử lý doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo quy định và hoàn tất thủ tục giải thể đối với các doanh nghiệp đã thực hiện xong nghĩa vụ thuế.

Cơ quan thuế cũng phối hợp với cơ quan hải quan xác nhận nghĩa vụ thuế nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động.

Đáng chú ý, Cục Thuế đang cùng các cơ quan liên quan làm rõ trách nhiệm xử lý những trường hợp cá nhân bị giả mạo hoặc bị sử dụng trái phép thông tin để thành lập doanh nghiệp. Quá trình xử lý được thực hiện theo hướng bảo vệ quyền lợi của cá nhân bị hại, đồng thời tách bạch với nghĩa vụ của pháp nhân được thành lập trái phép.

Thông điệp của chiến dịch là cơ quan thuế vừa tháo gỡ nhanh các hồ sơ đủ điều kiện, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ, vừa tăng cường sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp “ảo”, doanh nghiệp “ma” để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Qua đó, dữ liệu doanh nghiệp sau khi được làm sạch sẽ phản ánh thực chất hơn sức khỏe của nền kinh tế, tháo gỡ nguồn lực, khuyến khích doanh nghiệp tái gia nhập thị trường và tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước.