Tại họp báo, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, ông Phạm Thanh Hà cho biết, những tháng đầu năm 2026, bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế; giá dầu tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng.
Các ngân hàng trung ương (NHTW) phản ứng thận trọng hơn trước rủi ro lạm phát tăng trở lại; một số NHTW đã tăng lãi suất như: ngày 16/9, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã quyết định nâng lãi suất thêm 0,25%, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75%-4,00%; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 quyết định tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm - đây là lần thứ hai ECB tăng lãi suất trong năm 2026; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 18/9 quyết định nâng lãi suất điều hành từ 1% lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm.
Mặt bằng lãi suất cao cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành CSTT của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam.
Tình hình kinh tế – xã hội trong nước tiếp tục chuyển biến tích cực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng, tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, tạo đà tăng trưởng cho những tháng cuối của năm 2026. Tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận 2 con số. Tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Đây là những cơ sở vững chắc tạo đà tăng trưởng 2 con số cho kinh tế cả năm 2026, chuẩn bị nền tảng cho năm 2027 và các năm tiếp theo.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN điều hành CSTT chủ động, linh hoạt, phù hợp diễn biến thị trường, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Về điều hành lãi suất, NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, cụ thể: (i) Tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN; (ii) Chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất và yêu cầu tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay; (iii) Tổ chức làm việc trực tiếp với các NHTM, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi các giao dịch phát sinh mới đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên; giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay; (iv) Chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, kiểm tra việc giảm lãi suất theo chỉ đạo của NHNN.
Với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025.
Thông tin về tăng trưởng tín dụng, Phó Thống đốc cho biết, với các giải pháp đồng bộ, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong quá trình điều hành, NHNN đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản (BĐS) phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Theo đó, NHNN đã chỉ đạo không tính dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực BĐS khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng BĐS.
Ngoài ra loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm, cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các NHTM cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng "2 con số".
Chia sẻ thêm về lãi suất, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN cho biết, vừa qua FED đã phát tín hiệu về chính sách, với khả năng cao tháng 12 sẽ còn một đợt tăng lãi suất nữa. Đồng thời, nhiều NHTW lớn cũng tăng lãi suất thời gian qua. Vì vậy, "lãi suất của chúng ta không thể nằm ngoài xu hướng toàn cầu, mà cố gắng duy trì mức hợp lý, cân bằng".
Về tỷ giá, ông Quang cho biết so với đầu năm, VND tăng giá khoảng 1,12% so với USD, là một trong những đồng tiền ổn định nhất so với USD trong bối cảnh hầu hết các đồng tiền châu Á mất giá mạnh so với USD, phổ biến mức giảm 2-7%.
