Lan can inox từng là hình ảnh rất quen thuộc ở nhà phố, nhà ống hay những căn nhà xây cách đây nhiều năm. Vật liệu này có nhiều ưu điểm dễ hiểu: bề mặt sáng, tương đối dễ vệ sinh, không phải sơn lại thường xuyên và nếu sử dụng đúng loại inox, thi công tốt thì độ bền cũng khá cao. Đặc biệt, những mẫu lan can làm từ các thanh inox đơn giản từng được nhiều gia đình lựa chọn vì vừa đáp ứng công năng bảo vệ vừa tạo cảm giác sạch sẽ. Thế nhưng, cách thiết kế mặt tiền và không gian sống hiện nay đã đa dạng hơn rất nhiều. Thay vì xem lan can như một chi tiết cần thật nổi bật, nhiều ngôi nhà lại muốn bộ phận này trở nên nhẹ hơn, ít chi tiết hơn để nhường sự chú ý cho tổng thể kiến trúc. Đó cũng là lúc inox sáng bóng không còn là lựa chọn duy nhất. Kính cường lực và kim loại sơn hoàn thiện với thiết kế thanh mảnh đang mở ra hai hướng xử lý hoàn toàn khác.
Tại sao lan can inox đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên?
1. Bề mặt sáng bóng khá nổi bật
Đặc trưng dễ nhận thấy nhất của nhiều mẫu lan can inox là bề mặt kim loại sáng và có độ phản chiếu. Đây có thể là ưu điểm với những gia đình thích cảm giác sạch, sáng, nhưng lại tương đối khó hòa vào một số mặt tiền hiện đại sử dụng bảng màu trung tính, vật liệu thô hoặc đường nét tối giản. Nhất là khi lan can sử dụng nhiều thanh inox bóng, phần ban công có thể trở thành một chi tiết khá nổi trên mặt tiền thay vì lùi lại để tổng thể kiến trúc được liền mạch.
2. Những mẫu nhiều thanh, nhiều họa tiết dễ tạo cảm giác nặng mắt
Bản thân inox không khiến ngôi nhà trở nên lỗi thời. Vấn đề thường nằm ở cách thiết kế. Lan can inox vẫn có thể rất gọn và hiện đại nếu sử dụng đường nét đơn giản. Tuy nhiên, những mẫu kết hợp nhiều thanh ngang, thanh dọc, hoa văn hoặc các chi tiết uốn trang trí có thể khiến mặt tiền xuất hiện quá nhiều đường nét. Trong khi đó, nhiều thiết kế nhà hiện nay lại đi theo hướng tiết chế chi tiết và ưu tiên những mảng lớn rõ ràng hơn.
3. Gia chủ hiện có nhiều lựa chọn hơn trước
Đây có lẽ mới là lý do quan trọng. Không phải inox bỗng trở thành vật liệu không tốt, mà thị trường hiện nay cho phép gia đình lựa chọn nhiều kiểu lan can khác nhau tùy kiến trúc. Muốn ban công có cảm giác mở có thể dùng kính. Muốn đường nét gọn, mạnh và dễ phối màu mặt tiền có thể sử dụng thép hoặc sắt được xử lý, sơn hoàn thiện phù hợp. Chính sự đa dạng ấy khiến inox không còn mặc nhiên là phương án đầu tiên như trước.
Giải pháp 1: Lan can kính cường lực - tạo cảm giác thoáng và ít chia cắt tầm nhìn
Thay cho hàng loạt thanh kim loại chạy ngang dọc, lan can kính sử dụng những mảng kính lớn kết hợp hệ phụ kiện và kết cấu giữ kính phù hợp. Nhờ đặc điểm này, phần ban công có thể tạo ra một diện mạo rất khác.
1. Tầm nhìn ít bị chia nhỏ: Kính trong giúp hạn chế những đường cắt ngang tầm mắt, đặc biệt phù hợp với ban công có khoảng nhìn đẹp hoặc những ngôi nhà muốn mặt tiền có cảm giác mở.
2. Dễ kết hợp với kiến trúc hiện đại: Kính có bề mặt tương đối trung tính nên có thể đi cùng đá, gỗ, bê tông, sơn tường hay nhiều vật liệu mặt tiền khác mà không tạo thêm quá nhiều chi tiết.
3. Tạo cảm giác phần lan can nhẹ hơn: Nhìn từ bên ngoài, những mảng kính trong thường ít gây cảm giác chia vụn mặt tiền hơn hệ lan can có nhiều thanh.
Tuy vậy, lan can kính là hạng mục liên quan trực tiếp đến an toàn nên không thể chỉ chọn theo vẻ ngoài. Loại kính, chiều dày, kích thước tấm, hệ tay vịn, trụ hoặc liên kết, chiều cao lan can và phương án lắp đặt phải được thiết kế phù hợp với công trình và quy chuẩn áp dụng. Gia đình cũng cần tính đến việc kính dễ lộ bụi, vệt nước và dấu tay nên muốn giữ vẻ trong sạch sẽ cần vệ sinh định kỳ.
Giải pháp 2: Lan can thép/sắt sơn hoàn thiện - gọn, linh hoạt và dễ phối mặt tiền
Nếu không thích cảm giác trong suốt của kính, lan can kim loại sơn hoàn thiện là một hướng khác đáng cân nhắc. Điểm khác biệt so với nhiều mẫu inox quen thuộc nằm ở cách xử lý bề mặt và thiết kế.
Thay vì những thanh kim loại sáng bóng, lan can có thể sử dụng hệ thanh đơn giản với màu đen, xám, trắng hoặc màu phù hợp với kiến trúc của căn nhà.
1. Đường nét có thể làm rất gọn: Chỉ cần những thanh đứng hoặc hệ khung được bố trí hợp lý đã đủ tạo thành lan can, không nhất thiết phải thêm nhiều hoa văn trang trí.
2. Màu sắc dễ trở thành một phần của mặt tiền: Kim loại sơn đen hoặc xám có thể kết hợp khá tự nhiên với cửa kính khung tối màu, tường sáng, gạch hay các mảng vật liệu khác đang phổ biến trong nhà ở hiện đại.
3. Linh hoạt về thiết kế: Từ nhà phố tối giản đến những căn nhà mang nét cổ điển hơn đều có thể sử dụng kim loại, chỉ khác nhau ở tiết diện, màu sắc và cách bố trí.
Tất nhiên, kim loại sơn hoàn thiện cũng có điểm cần lưu ý. Khả năng chống ăn mòn phụ thuộc vào vật liệu, quy trình xử lý bề mặt, lớp sơn và môi trường sử dụng. Những vị trí ngoài trời thường xuyên chịu mưa nắng, đặc biệt ở môi trường có tính ăn mòn cao, cần lựa chọn hệ vật liệu và lớp bảo vệ phù hợp, đồng thời kiểm tra khi xuất hiện bong tróc hoặc gỉ.
Có nên thay thế hoàn toàn lan can inox?
Không có một vật liệu nào phù hợp với tất cả các ngôi nhà. Lan can inox vẫn có lợi thế về độ bền, khả năng vệ sinh và không cần lớp sơn phủ như thép thông thường. Nếu sử dụng inox phù hợp, thiết kế thanh mảnh và hạn chế những chi tiết trang trí không cần thiết, lan can inox hoàn toàn có thể xuất hiện trong một căn nhà hiện đại. Điều thay đổi nằm ở chỗ gia đình ngày nay có nhiều lựa chọn hơn. Người thích ban công mở và ít cản tầm nhìn có thể cân nhắc kính; người muốn đường nét rõ, màu sắc đồng bộ với mặt tiền có thể chọn kim loại sơn hoàn thiện; còn người ưu tiên đặc tính của inox vẫn có thể tiếp tục sử dụng vật liệu quen thuộc này.
Vì thế, thay vì hỏi vật liệu nào đẹp nhất, gia chủ nên cân nhắc kiến trúc căn nhà, vị trí ban công, điều kiện ngoài trời, nhu cầu vệ sinh, bảo trì và đặc biệt là yêu cầu an toàn.
Kết luận
Lan can ngày nay không chỉ có nhiệm vụ tạo ranh giới cho ban công mà còn là một phần khá rõ của kiến trúc mặt tiền. Khi phong cách nhà ở ngày càng đa dạng, cách lựa chọn vật liệu cho lan can cũng thay đổi theo. Inox sáng bóng từng rất quen thuộc và vẫn có chỗ đứng riêng. Nhưng bên cạnh đó, kính cường lực và lan can kim loại sơn hoàn thiện đem đến thêm những lựa chọn có vẻ ngoài gọn, thoáng và dễ kết hợp với kiến trúc hiện đại.
Cuối cùng, đẹp hay hiện đại không chỉ nằm ở tên vật liệu. Một bộ lan can có tỷ lệ hợp lý, thiết kế tiết chế, thi công đúng kỹ thuật và đồng bộ với căn nhà thường quan trọng hơn việc chạy theo bất kỳ vật liệu nào đang được ưa chuộng.
