Tết nào cũng vậy, khi nói đến chi tiêu, người ta thường nghĩ ngay đến lì xì và quà biếu. Đó là những khoản tiền nhìn thấy rõ, chuẩn bị từ trước và dễ tính toán. Nhưng khi tôi mở lại bảng sao kê sau 7 ngày Tết năm nay, tôi nhận ra một điều khác: Lì xì không phải khoản ngốn tiền nhất.
Khoản chi âm thầm nhất lại đến từ những thứ tưởng như rất nhỏ.
Trước khi Tết bắt đầu, gia đình tôi dự trù ngân sách khoảng 20–25 triệu đồng. Trong đó, tiền quà biếu và lì xì chiếm phần lớn. Tôi nghĩ đó mới là "gánh nặng" chính. Nhưng khi cộng lại toàn bộ chi tiêu thực tế, bức tranh đã thay đổi.
Bảng chi tiêu 7 ngày Tết của gia đình tôi
| Khoản chi | Số tiền (đồng) |
|---|---|
| Quà biếu, lì xì | 8.000.000 |
| Trang trí, sắm sửa trước Tết | 3.500.000 |
| Ăn uống tại nhà (thực phẩm, bánh trái) | 3.800.000 |
| Ăn ngoài, tụ họp, cafe | 4.200.000 |
| Đi chơi, di chuyển, vé tham quan | 2.100.000 |
| Phát sinh lặt vặt | 1.400.000 |
| Tổng cộng | 23.000.000 |
Khi nhìn bảng này, tôi giật mình. Tiền lì xì và quà biếu là 8 triệu đồng – lớn nhưng đã nằm trong kế hoạch. Còn khoản "ăn ngoài, tụ họp, cafe" lên tới 4,2 triệu đồng, chưa kể 2,1 triệu tiền đi chơi và 1,4 triệu phát sinh nhỏ lẻ.
Nếu gộp các khoản mang tính "vui là chính" gồm ăn ngoài, cafe, đi chơi và phát sinh, con số lên tới 7,7 triệu đồng. Gần bằng tiền lì xì.
Điều đáng nói là những khoản này không hề gây cảm giác tiêu mạnh tay. Mỗi lần chỉ vài trăm nghìn: Một bữa cafe đầu năm, một lần họp lớp, một buổi đưa con đi khu vui chơi, một chuyến đi chúc Tết xa hơn dự tính. Cộng lại, chúng trở thành khoản chi lớn nhất sau Tết.
Đây chính là "khoản chi âm thầm" mà nhiều gia đình không để ý.
Khác với lì xì – vốn có kế hoạch rõ ràng, chi tiêu tụ họp thường diễn ra theo cảm xúc. Tâm lý đầu năm "thoải mái một chút", "cả năm mới gặp nhau", "đi cho có không khí" khiến ví mở ra dễ dàng hơn.
Sau khi nhìn lại bảng chi tiêu, tôi quyết định điều chỉnh ngay trong tháng Giêng bằng cách đặt trần cho nhóm chi tiêu vui chơi.
Bảng điều chỉnh chi tiêu tháng Giêng
| Khoản | Trước (đồng) | Sau điều chỉnh (đồng) |
|---|---|---|
| Cafe – gặp gỡ | 1.200.000 | 500.000 |
| Ăn ngoài | 1.500.000 | 800.000 |
| Mua sắm linh tinh | 1.000.000 | 400.000 |
| Số tiền có thể giữ lại | Khoảng 2.000.000 – 2.500.000 |
Chỉ cần siết nhẹ những khoản nhỏ nhưng lặp lại này, tôi có thể giữ lại khoảng 2–3 triệu đồng trong tháng đầu năm.
Tổng kết Tết không phải để tự trách đã tiêu bao nhiêu, mà để hiểu tiền đã đi đâu. Lì xì thường là khoản được nhắc đến nhiều nhất vì nó rõ ràng và dễ thấy. Nhưng thực tế, khoản ngốn tiền nhất lại thường nằm ở những bữa ăn, những cuộc vui và những lần "tiện tay" không ai ghi lại.
Không phải lì xì mới làm ví mỏng đi nhanh nhất. Chính những khoản chi nhỏ, lặp lại và không giới hạn mới là thứ âm thầm bào mòn tài chính của nhiều gia đình sau kỳ nghỉ dài.
Và bài học năm nay rất đơn giản: Tiền lớn cần kế hoạch, nhưng tiền nhỏ mới cần kỷ luật.
