Tôi sắp rời khỏi tuổi 30 và bước sang ngưỡng 40.
Khoảnh khắc này khiến tôi không thể không nhìn lại 10 năm vừa qua - một thập kỷ mà cuộc sống của tôi, cả về tiền bạc lẫn tư duy sống, đã thay đổi theo cách mà chính tôi của năm 2015 không bao giờ tưởng tượng được.
Thoạt nhìn, đó chỉ là những thay đổi rất đời: chi tiêu khác đi, ngủ sớm hơn, ít tụ tập hơn. Nhưng nếu nhìn kỹ, tất cả đều xoay quanh một trục rất rõ: tài chính cá nhân và cảm giác an toàn của một người trưởng thành.
Dưới đây là 7 điều tôi rút ra sau 10 năm - không phải để hối tiếc, mà để bước vào tuổi 40 tỉnh táo hơn.
1. Tôi hối hận vì đã không tiết kiệm tiền sớm hơn - sớm hơn rất nhiều
Hồi còn trẻ, tôi từng tin vào một lập luận nghe rất hợp lý: “Cuộc sống ngắn lắm, cứ tận hưởng đi, tiền rồi sẽ kiếm lại được”.
Và tôi đã sống đúng như thế. Kiếm bao nhiêu, tiêu bấy nhiêu. Gần như không có khái niệm tiết kiệm.
Chỉ đến sau tuổi 30, khi đối diện với những giai đoạn khó khăn thật sự – thất nghiệp, chuyển việc, những khoản chi bất ngờ - tôi mới thấm cảm giác xấu hổ vì không có tiền dự phòng.
Không phải vì nghèo, mà vì không có quyền lựa chọn.
Khi không có tiền tiết kiệm:
- Bạn không dám nghỉ việc dù mệt mỏi
- Bạn không dám từ chối những cơ hội không phù hợp
- Bạn không dám nói “không” với một cuộc sống mình không còn muốn nữa
Sau này, khi bắt đầu tiết kiệm nghiêm túc, tôi đã mua được một căn nhà – điều mà trước đây tôi không dám mơ. Quan trọng hơn cả căn nhà, là cảm giác an tâm và tự do lựa chọn.
Và chính điều đó khiến tôi tiếc: giá như mình có cảm giác này sớm hơn.
2. Ngoại trừ bệnh tật, phần lớn khổ đau khác đều là “chi phí ảo”
Khi còn trẻ, tôi đổi sức khỏe lấy tiền, đổi giấc ngủ lấy giải trí, đổi cơ thể lấy những buổi tụ tập vô nghĩa.
Giờ thì tôi hiểu: sức khỏe là tài sản nền tảng của mọi kế hoạch tài chính.
Không có sức khỏe:
- Mọi khoản tiết kiệm đều có thể tan biến trong vài lần nhập viện
- Mọi kế hoạch nghỉ hưu đều trở nên mong manh
Tôi đi ngủ đều lúc 22:30, tập thể dục mỗi ngày, chấp nhận từ bỏ một số thú vui. Không phải vì tôi “kỷ luật giỏi”, mà vì tôi hiểu chi phí của bệnh tật luôn đắt hơn mọi cuộc vui ngắn hạn.
3. Đừng bỏ công việc vì gia đình nếu bạn không có một nền tài chính đủ mạnh
Tôi không phủ nhận giá trị của những người nội trợ toàn thời gian. Nhưng tôi cũng phải thừa nhận một sự thật: kỹ năng và năng lực tạo ra thu nhập mới là thứ không ai lấy đi được.
Khi bạn rời khỏi thị trường lao động quá lâu:
- Cơ hội nghề nghiệp giảm
- Thu nhập phụ thuộc
- Rủi ro tài chính tăng
Từ sau tuổi 30, tôi bắt đầu “ích kỷ” hơn với tương lai của mình. Tôi tin rằng: chỉ có năng lực, thu nhập và tiền tiết kiệm của chính mình mới là chỗ dựa chắc chắn nhất.
4. Yêu bản thân hơn và tiền bạc cũng bớt rò rỉ hơn
Ngày trước, tôi tiêu tiền để được công nhận, để được yêu mến, để bù đắp những thiếu hụt cảm xúc.
Khi học cách yêu bản thân:
- Tôi không còn mua sắm để làm vừa lòng người khác
- Tôi không còn tiêu tiền để lấp khoảng trống cảm xúc
Điều thú vị là: khi tôi tự tôn trọng mình hơn, các mối quan hệ - kể cả hôn nhân - lại trở nên nhẹ nhàng và lành mạnh hơn.
5. Cắt bỏ giao tiếp xã hội không cần thiết, ví tiền nhẹ đi, đầu óc cũng vậy
Tôi từng tốn rất nhiều tiền cho những cuộc gặp mà mình không hề thích.
Karaoke không vui, nhậu không ngon, nhưng vẫn đi vì ngại từ chối.
Giờ thì không. Tôi từ chối thẳng.
Kết quả:
- Ít mệt mỏi
- Ít áp lực
- Ít chi tiêu vô nghĩa
Đôi khi, tự do tài chính bắt đầu từ việc dám nói “không”.
6. Có sở thích và thời gian rảnh giúp tôi tiêu tiền có mục đích hơn
Khi không biết mình thích gì, rất dễ tiêu tiền theo đám đông.
Chỉ đến khi xác định được kiểu sống mình muốn, tôi mới nhận ra: tôi không cần nhiều vật chất, tôi chỉ cần thời gian cho những điều mình thật sự thích.
Và khi sống đúng nhịp của mình, chi tiêu cũng tự nhiên tiết chế lại.
7. Tôi học cách tha thứ cho những sai lầm tài chính trong quá khứ
Mỗi lần dọn nhà, tôi đều thấy những món đồ mua về rồi bỏ xó – dấu tích của những quyết định sai lầm.
Ngày trước, tôi xấu hổ. Giờ thì tôi hiểu: đó là những lựa chọn tốt nhất mà tôi có thể đưa ra ở thời điểm đó.
Nhận ra sai lầm đã là tiến bộ.
Sửa được dù chỉ một chút, đã là trưởng thành.
Tuổi 40 không phải là bắt đầu lại, mà là bắt đầu tỉnh táo
Tôi không tiếc tuổi trẻ. Tôi chỉ ước mình hiểu về tiền bạc sớm hơn một chút.
Nhưng muộn còn hơn không. Mỗi người lớn lên từng chút một – và tài chính cá nhân cũng vậy.
