Trong suy nghĩ của nhiều người, hành trình cải thiện chất lượng sống thường đi cùng một căn nhà ngày càng rộng: Từ căn hộ nhỏ lên căn hộ lớn, từ 2 phòng ngủ lên 3 phòng ngủ, rồi tiếp tục cố gắng đổi sang một nơi rộng rãi hơn khi điều kiện kinh tế cho phép.
Gia đình Du Lin ở Thượng Hải lại đi theo hướng ngược lại.
Sau nhiều lần chuyển nhà, họ từ bỏ căn nhà từng rộng tới 180m² để cuối cùng chọn mua một căn hộ cũ chỉ 45m². Bạn bè và người thân ban đầu đều khó hiểu. Nhưng với Du Lin, đây không phải bước lùi về chất lượng sống mà là một cuộc thử nghiệm: Một gia đình thực sự cần bao nhiêu mét vuông để sống thoải mái?
Từng ở nhà 180m² nhưng vẫn thấy mệt vì quá nhiều đồ
Du Lin sinh ra ở Thượng Hải, chồng cô đến từ Thẩm Dương. Sau khi có con gái, gia đình ba người đã chuyển nhà khoảng 7-8 lần tại nhiều khu vực khác nhau trong thành phố.
Năm 2015, họ từng thuê một căn nhà rộng khoảng 180m². Không gian rất lớn nhưng cả gia đình lại không phải những người giỏi sắp xếp. Nhà càng rộng, đồ đạc càng có nhiều chỗ để chất vào. Quần áo, vật dụng gia đình và những món ít sử dụng cứ thế tích tụ.
Du Lin bắt đầu nhận ra một nghịch lý: diện tích lớn không tự động khiến cuộc sống dễ chịu hơn.
Ngược lại, càng nhiều phòng, càng nhiều đồ thì thời gian dọn dẹp, sắp xếp và quản lý nhà cửa càng tăng. Thay vì tiếp tục đổi sang một căn nhà lớn hơn, cô muốn thử làm điều ngược lại: Giảm diện tích để buộc cả gia đình phải xem xét lại những thứ thực sự cần thiết.
Sau khi quyên góp một lượng lớn quần áo và đồ dùng không còn sử dụng, gia đình chuyển tới một căn hộ khoảng 60-70m². Và họ phát hiện diện tích ấy đã hoàn toàn "đủ dùng".
Từ trải nghiệm đó, khi quyết định mua nhà, cả ba thống nhất một nguyên tắc khá khác thường: Không cần mua nhà lớn.
Sau 4-5 tháng tìm kiếm, họ tìm thấy một căn hộ cũ xây từ những năm 1980, diện tích chỉ 45m² trong khu phố lâu đời của Thượng Hải. Căn hộ không mới, ánh sáng trung bình, tường ám mùi nấu nướng và phòng tắm rất nhỏ. Nhưng đổi lại, vị trí lại phù hợp: Gần trường của con, thuận tiện giao thông, xung quanh có cửa hàng, nhà hàng và nhiều tiện ích.
Với gia đình Du Lin, đó mới là thứ đáng tiền.
Căn hộ 45m² nhưng phải đáp ứng gần 10 chức năng
Thử thách lớn nhất nằm ở khâu cải tạo.
Du Lin nhờ người bạn là kiến trúc sư Gan Quan thiết kế căn nhà. Yêu cầu không hề đơn giản. Một căn hộ chỉ 45m² nhưng phải có nơi nấu ăn thuận tiện, chỗ làm việc, nơi học của con, không gian tiếp khách, nghỉ ngơi, tập yoga, xem phim, lưu trữ đồ và cả khoảng riêng tư cho từng thành viên.
Theo kiến trúc sư, gia đình thực tế cần tới 9-10 chức năng khác nhau. Nếu chia mỗi chức năng thành một căn phòng độc lập, ngay cả căn hộ 100m² cũng có thể không đủ.
Giải pháp vì vậy không phải là cố "nhồi" nhiều phòng vào 45m², mà là để một không gian có thể làm nhiều việc.
Căn phòng trải chiếu tatami là ví dụ rõ nhất. Ban ngày, đây có thể là phòng trà hoặc nơi tập yoga. Khi con gái đi học về, nó biến thành nơi chơi Lego và xem phim. Khi người thân hoặc bạn bè tới, căn phòng trở thành không gian tụ họp hoặc chỗ ngủ tạm.
Phía trên một chiếc tủ lớn hai mặt, kiến trúc sư thiết kế thêm gác lửng nhỏ giống một "ngôi nhà trên cây" dành cho cô con gái.
Chi tiết này ban đầu chỉ xuất phát từ sở thích của cô bé, nhưng sau khi sử dụng lại tạo ra thay đổi thú vị. Trước đó con gái Du Lin khá quấn mẹ, còn khi có khoảng gác mái riêng, cô bé bắt đầu thích tự lên đó đọc sách, chơi với mèo và dành thời gian một mình.
Nhà nhỏ nhưng mỗi người vẫn có thể tìm được một góc riêng.
Không cần phòng khách lớn, cũng không cần sofa và tivi
Một trong những lựa chọn đáng chú ý nhất của gia đình là không bố trí phòng khách theo cách thông thường.
Không có bộ sofa lớn chiếm nửa căn phòng. Không có tivi làm trung tâm. Thay vào đó, không gian sinh hoạt chung được dành cho bàn ăn, bàn làm việc và những hoạt động mà gia đình thực sự sử dụng hàng ngày.
Phòng khách chỉ sâu khoảng 3m. Một chiếc bàn dài kê sát tường để bố mẹ có thể làm việc trong khi con gái học bài. Bàn ăn nằm phía đối diện.
Khu ban công được kết nối trực tiếp với phòng khách bằng cách bỏ bớt các vách ngăn, giúp ánh sáng tự nhiên đi sâu hơn vào nhà. Một chiếc ghế đơn ở cuối ban công trở thành nơi đọc sách, ngồi thư giãn hoặc chơi với mèo.
Bếp lại được ưu tiên khá nhiều diện tích vì đây là nơi Du Lin sử dụng thường xuyên. Mặt bàn bếp dài khoảng 4m, lần lượt bố trí khu vực rửa, chuẩn bị nguyên liệu, nấu ăn và lưu trữ.
Phòng tắm được tổ chức lại theo hướng tách khu vực khô - ướt, đưa bồn rửa ra ngoài để các thành viên có thể sử dụng đồng thời.
Từng centimet đều được tính toán.
Tủ quần áo hai mặt vừa là vách ngăn vừa là nơi chứa đồ. Những khoảng cao sát trần được tận dụng làm tủ. Thậm chí một chiếc tủ sâu chỉ khoảng 12cm cũng được đưa vào một khoảng tường hẹp để chứa đồ ăn vặt.
Kết quả là sau cải tạo, căn hộ 45m² tạo cảm giác rộng hơn diện tích thực tế. Bạn bè tới chơi thường nhận xét căn nhà rất thoải mái, còn người giúp việc lần đầu tới dọn nhà thậm chí đùa rằng nó có cảm giác giống căn hộ 60-70m².
Bí quyết quan trọng nhất: Không bắt căn nhà phải chứa cả cuộc sống
Nhưng điều thú vị nhất trong lựa chọn của gia đình Du Lin có lẽ không nằm ở cách đóng tủ hay bố trí gác lửng.
Họ thay đổi quan niệm về ranh giới của "nhà".
Trước đây, đi đâu gia đình cũng thường lái xe. Sau khi chuyển tới khu phố mới, cả ba đi bộ và đạp xe nhiều hơn. Cửa hàng thực phẩm, hàng ăn, quán cà phê, rạp chiếu phim, nhà hát và nhiều tiện ích đều nằm gần nhà.
Vì vậy, họ không còn cảm thấy căn hộ phải đáp ứng tất cả nhu cầu giải trí và giao tiếp.
Muốn uống cà phê có thể xuống phố. Muốn xem phim có thể tới rạp gần nhà. Muốn gặp bạn bè có thể ra quán hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng.
Nói cách khác, thay vì mua thêm hàng chục mét vuông để chứa những chức năng chỉ thỉnh thoảng mới sử dụng, họ coi khu phố như một phần mở rộng của căn nhà.
Chính điều đó giúp căn hộ 45m² trở nên đủ dùng.
Con gái nói: "Đây là ngôi nhà tốt nhất con từng sống"
Sau khi chuyển vào căn nhà mới, cách sử dụng không gian diễn ra gần như đúng với những gì gia đình dự tính.
Khu sinh hoạt chung là nơi cả nhà ăn uống, học tập và trò chuyện. Phòng tatami liên tục thay đổi chức năng. Người mẹ dành nhiều thời gian trong bếp. Phòng ngủ đồng thời trở thành góc làm việc của người bố. Còn con gái thường đi thẳng lên gác lửng sau khi trở về nhà.
Du Lin từng nói với con trong những lần gia đình chuyển chỗ ở: "Nhà là nơi chúng ta ở bên nhau, chứ không chỉ là nơi chúng ta sống."
Có lẽ vì vậy, sau rất nhiều lần chuyển nhà và từng sống trong những không gian rộng hơn rất nhiều, cô con gái lại đưa ra một nhận xét đơn giản: Đây là ngôi nhà tốt nhất mà cô bé từng sống.
Câu chuyện của gia đình Du Lin không có nghĩa rằng nhà càng nhỏ càng tốt. Một căn hộ 45m² chắc chắn không phù hợp với mọi gia đình, đặc biệt khi số thành viên, nhu cầu riêng tư và thói quen sinh hoạt khác nhau.
Nhưng nó cho thấy một điều đáng suy nghĩ: Diện tích lớn chưa chắc giải quyết được vấn đề nếu ngôi nhà chứa quá nhiều đồ và quá nhiều không gian ít khi được sử dụng. Ngược lại, một căn nhà nhỏ nhưng được thiết kế theo đúng thói quen sống, nằm ở vị trí thuận tiện và có đủ không gian riêng cho từng người vẫn có thể mang lại chất lượng sống cao.
Đôi khi, "nâng cấp nhà" không nhất thiết là chuyển từ 50m² lên 100m².
Có khi đó chỉ là học cách xác định rõ mình cần gì, bỏ bớt những thứ không cần, rồi để từng mét vuông thực sự phục vụ cuộc sống.
