Sự thay đổi này không chỉ đến từ yếu tố thẩm mỹ mà còn liên quan trực tiếp đến mùi thức ăn, thói quen sinh hoạt và cách các gia đình sử dụng ngôi nhà hiện đại.
Trong nhiều năm, công thức quen thuộc của không ít căn hộ là phòng khách - bàn ăn - bếp nối liền trên một trục. Bàn ăn thường được kê sát khu bếp để tối ưu quãng đường di chuyển. Với những căn nhà nhỏ, đây vẫn là cách làm rất thực tế.
Thế nhưng khi nhu cầu sống thay đổi, nhiều gia đình bắt đầu nhận ra rằng khoảng cách giữa bàn ăn và bếp đôi khi lại đem đến trải nghiệm dễ chịu hơn.
1. Ngồi ăn ngay cạnh bếp đồng nghĩa phải "ăn cùng" mùi dầu mỡ
Điểm bất tiện dễ nhận thấy nhất của bàn ăn sát bếp là mùi.
Ngay cả khi căn bếp có máy hút mùi, những món chiên, xào, nướng hoặc món có nhiều gia vị vẫn có thể để lại mùi trong không gian. Khi bàn ăn chỉ cách bếp một vài bước chân, người ngồi ăn gần như ở ngay trong vùng mùi thức ăn đậm nhất.
Điều này đặc biệt rõ ở những căn hộ có bếp mở.
Trong lúc nấu, hơi nóng, dầu mỡ li ti và mùi thức ăn có thể lan trực tiếp tới bàn ăn. Những chiếc ghế bọc nỉ, khăn trải bàn hoặc đồ trang trí gần đó cũng dễ bám mùi hơn.
Bởi vậy, thay vì kê bàn ăn sát bếp, một số gia đình chủ động tạo khoảng đệm giữa hai khu vực bằng đảo bếp, tủ thấp hoặc một khoảng lưu thông rộng hơn.
Chỉ cần cách ra một chút, cảm giác khi ngồi ăn đã khác đáng kể.
2. Bàn ăn sát bếp rất dễ trở thành "bàn phụ của nhà bếp"
Đây là một tình trạng quen thuộc trong nhiều gia đình.
Ban đầu bàn ăn được mua để cả nhà ngồi ăn uống. Nhưng vì nằm ngay cạnh bếp, nó nhanh chóng trở thành nơi đặt túi thực phẩm vừa đi chợ về, rau củ chưa sơ chế, nồi cơm điện, hộp đựng thức ăn, đồ ăn sáng hay những món chưa kịp cất.
Một thời gian sau, bàn ăn lúc nào cũng có đồ. Muốn ăn cơm, cả nhà phải dành vài phút dọn bàn trước.
Vấn đề không hẳn nằm ở thói quen bừa bộn mà ở chính vị trí của bàn. Khi một mặt phẳng nằm quá gần khu vực chế biến, chúng ta rất dễ coi nó như phần mở rộng của mặt bàn bếp.
Tách bàn ăn khỏi bếp một khoảng nhất định giúp phân định chức năng rõ hơn: khu vực nấu là nơi chuẩn bị thực phẩm, còn bàn ăn thực sự dành cho việc ăn uống và trò chuyện.
3. Nhà hiện đại cần bàn ăn cho nhiều việc hơn là ăn cơm
Bàn ăn ngày nay hiếm khi chỉ được sử dụng ba bữa một ngày.
Đó có thể là nơi trẻ làm bài tập, người lớn mở laptop làm việc, cả nhà uống trà, bạn bè ngồi trò chuyện hoặc đơn giản là nơi một người đọc sách vào cuối tuần.
Nếu chiếc bàn nằm sát bếp, những hoạt động này dễ bị ảnh hưởng bởi tiếng máy hút mùi, tiếng rửa bát, tiếng nấu nướng hoặc người liên tục đi lại.
Ngược lại, khi bàn ăn được dịch ra gần phòng khách, cửa sổ hoặc một khu vực có ánh sáng tốt hơn, chiếc bàn có thể trở thành một không gian đa chức năng.
Đây cũng là lý do nhiều thiết kế mới coi khu vực ăn uống là một "phòng nhỏ không có tường" thay vì chỉ là phần nối dài của căn bếp.
4. Khoảng trống giữa bếp và bàn ăn giúp việc di chuyển dễ hơn
Một sai lầm khá phổ biến là kê bàn ăn quá sát bếp vì muốn tiết kiệm diện tích.
Nhìn trên bản vẽ, cách bố trí này có vẻ gọn. Nhưng khi sử dụng thực tế, người đang mở tủ lạnh, người đứng nấu và người kéo ghế ngồi ăn có thể liên tục cản đường nhau.
Đặc biệt trong gia đình đông người, khoảng lưu thông quanh bàn ăn rất quan trọng.
Nếu ghế vừa kéo ra đã chạm tủ bếp hoặc người ngồi ăn chắn lối mở tủ lạnh, không gian sẽ nhanh chóng trở nên chật chội.
Bởi vậy, thay vì cố nhét bàn ăn sát khu nấu nướng, nhiều người ưu tiên dành một khoảng lưu thông đủ rộng giữa hai khu vực.
Nhà có thể không rộng hơn, nhưng cảm giác sử dụng lại thoải mái hơn đáng kể.
5. Tách bàn ăn giúp căn nhà có chiều sâu và bớt cảm giác "toàn là bếp"
Ở những căn hộ có phòng khách và bếp liên thông, nếu bàn ăn tiếp tục được kê sát hệ tủ bếp, toàn bộ một phía căn nhà có thể trông giống như một khu bếp rất lớn.
Tách bàn ăn ra sẽ tạo thêm một lớp không gian. Bếp là khu vực làm việc. Bàn ăn là khu vực sinh hoạt. Phòng khách là khu vực nghỉ ngơi.
Không cần xây tường, ba chức năng vẫn có thể được phân chia tương đối rõ ràng nhờ vị trí đồ nội thất, ánh sáng và vật liệu.
Ví dụ, một chiếc đèn thả phía trên bàn ăn có thể tạo điểm nhấn riêng. Một tấm thảm nhỏ, tranh treo tường hoặc chiếc tủ buffet cũng có thể giúp khu vực này mang cảm giác giống một phòng ăn thực sự.
Chính sự phân lớp đó khiến căn nhà trông rộng và có chiều sâu hơn.
Vậy bàn ăn nên đặt ở đâu?
Không có một vị trí duy nhất phù hợp với mọi ngôi nhà.
Với căn hộ nhỏ, bàn ăn gần bếp vẫn là lựa chọn hợp lý vì tiết kiệm diện tích và thuận tiện khi dọn món. Tuy nhiên, "gần" không nhất thiết phải là "sát".
Nếu mặt bằng cho phép, có thể tạo một khoảng lưu thông vừa đủ giữa bàn ăn và khu bếp. Với căn nhà dài, bàn ăn có thể đặt ở vị trí trung gian giữa bếp và phòng khách. Những căn có cửa sổ lớn cũng có thể đưa bàn ăn về phía có ánh sáng tự nhiên để không gian ăn uống dễ chịu hơn.
Một cách bố trí khác đang được nhiều gia đình lựa chọn là dùng đảo bếp hoặc quầy nhỏ làm vùng chuyển tiếp. Khi đó, đảo bếp phục vụ việc sơ chế và ăn nhanh, còn bàn ăn chính được đặt xa hơn để sử dụng cho những bữa ăn đầy đủ.
Không phải bỏ bàn ăn cạnh bếp, mà là bỏ cách bố trí quá sát
Xu hướng nội thất thay đổi không có nghĩa những cách thiết kế cũ đều trở nên lỗi thời.
Bàn ăn gần bếp vẫn có ưu điểm rất lớn về sự tiện lợi. Nhưng sau một thời gian sử dụng, nhiều gia đình bắt đầu ưu tiên những yếu tố khác: ít mùi hơn, bàn ăn gọn hơn, có khoảng lưu thông rộng và tạo được một không gian sinh hoạt thực sự.
Vì thế, thay đổi đáng chú ý không phải là đưa bàn ăn thật xa khỏi bếp. Đó là việc ngừng coi bàn ăn như phần nối dài của khu nấu nướng.
Chỉ cần dành cho chiếc bàn một khoảng không riêng, căn nhà có thể thay đổi cả về cách sử dụng lẫn cảm giác khi bước vào. Và đôi khi, một khoảng cách chỉ vài bước chân lại chính là thứ khiến bữa cơm gia đình trở nên dễ chịu hơn.
