Bên lề Diễn đàn Phát triển Y tế tư nhân Việt Nam năm 2026 lần thứ II (VPHD Forum 2026), phóng viên Người Đưa Tin đã có cuộc trao đổi với GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XIV và XV, về những cơ hội, thách thức và hướng phát triển của y tế tư nhân trong giai đoạn mới.
Y tế tư nhân cần được tháo gỡ những điểm nghẽn
Theo GS.AHLĐ Nguyễn Anh Trí, điều đáng mừng tại diễn đàn lần này là các cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng y tế tư nhân đã nhìn khá rõ thực trạng của khu vực này, từ quy mô, quá trình phát triển cho đến những điểm nghẽn cần tháo gỡ.
Ông cho rằng sau hơn 30 năm hình thành và phát triển, y tế tư nhân đã có những đóng góp tích cực, xứng đáng vào hệ thống y tế Việt Nam. Đặc biệt, các nghị quyết của Bộ Chính trị và Trung ương đã tiếp tục khẳng định y tế tư nhân là một bộ phận không thể tách rời của nền y tế quốc gia.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả, khu vực này vẫn còn nhiều khó khăn. “Khó khăn nhất, theo tôi, về bản chất là một sự cạnh tranh bất đối xứng”, GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí nhận định.
Theo ông, cả hệ thống y tế công lập và tư nhân đều hướng tới mục tiêu phục vụ Nhân dân. Tuy nhiên, trong khi các doanh nghiệp tư nhân phải tự bỏ vốn để xây dựng bệnh viện, cơ sở khám chữa bệnh và tự chấp nhận rủi ro trong đầu tư, thì khả năng tiếp cận một số nguồn lực, chính sách hỗ trợ vẫn còn hạn chế.
Giáo sư, AHLĐ Nguyễn Anh Trí, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XIV và XV.
Trong khi đó, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng lớn, đòi hỏi cả hai khu vực phải cùng tham gia và phát huy thế mạnh.
“Các nghị quyết của Quốc hội, của Trung ương là rất đúng và rất đầy đủ. Nhưng khi đi vào thực tiễn thì vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ”, ông Trí nói.
Từ thực tế đó, ông cho rằng điều quan trọng hiện nay là phải biến các chủ trương, chính sách thành những cơ chế có thể triển khai trong thực tế, qua đó tạo điều kiện để nguồn lực tư nhân được phát huy tốt hơn.
Một trong những vấn đề được GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí đặc biệt nhấn mạnh là sự phối hợp giữa hệ thống y tế công lập và tư nhân.
Theo ông, mục tiêu cuối cùng của cả hai khu vực đều là phục vụ người dân, do đó cần hình thành một hệ thống phối hợp chặt chẽ, thay vì vận hành theo hướng tách biệt.
Trong đó, bài toán tài chính và cơ chế thanh toán cần được giải quyết phù hợp. Y tế tư nhân cần có cơ hội tham gia các hoạt động khám chữa bệnh theo đơn đặt hàng của Nhà nước, Bộ Y tế, qua đó góp thêm nguồn lực cho công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Đáng chú ý, GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí đề xuất cần bảo đảm sự bình đẳng hơn trong việc thụ hưởng chính sách bảo hiểm y tế.
Theo ông, người dân lựa chọn khám chữa bệnh tại cơ sở tư nhân cũng cần được hưởng chính sách bảo hiểm y tế phù hợp, bình đẳng như khi khám chữa bệnh tại cơ sở công lập.
“Người dân khám chữa bệnh ở cơ sở tư nhân phải được hưởng chính sách bảo hiểm y tế bình đẳng như trong bệnh viện công lập”, ông nhấn mạnh.
Theo GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí, khi cơ chế được tháo gỡ, người dân sẽ có thêm lựa chọn trong chăm sóc sức khỏe. Những người có nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế tư nhân với chất lượng cao, thuận tiện và hiệu quả hơn cũng có thể chủ động chi trả thêm cho phần dịch vụ phù hợp.
Ngoài ra, ông cho rằng các kiến nghị cần được chuyển tải đến cơ quan quản lý Nhà nước để tiếp tục hoàn thiện chính sách và hiện thực hóa bằng những giải pháp cụ thể.
Ông nhấn mạnh các điểm nghẽn lớn liên quan đến đất đai, tài chính và nguồn nhân lực, đồng thời cần tháo gỡ vấn đề phối hợp giữa hai hệ thống y tế công lập và tư nhân, tạo thành một chỉnh thể thống nhất nhằm phục vụ người dân tốt hơn.
“Làm sao tất cả những điều đó phải được chuyển tải đến các cơ quan quản lý và sau đó hiện thực hóa ra, có cách thực hiện. Tôi cho như thế thì mới thực sự đạt được hiệu quả”, GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí chia sẻ.
Không đầu tư công nghệ, y tế tư nhân khó tồn tại
Một vấn đề khác được GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí đặc biệt lưu ý là sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế.
Theo ông, với nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao và tốc độ phát triển của khoa học công nghệ hiện nay, ứng dụng công nghệ không còn là câu chuyện “nên hay không nên”, mà đã trở thành nhu cầu tất yếu, bắt buộc và mang tính sống còn đối với cả y tế công lập lẫn tư nhân.
Đối với y tế tư nhân, sức ép này còn rõ hơn bởi sự phân hóa giữa các nhóm cơ sở.
Một nhóm là các cơ sở y tế tư nhân được đầu tư bởi những doanh nghiệp, tập đoàn lớn, có tiềm lực tài chính và khả năng đầu tư mạnh cho công nghệ, chuyển đổi số và các kỹ thuật hiện đại.
Theo GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí, những đơn vị này có điều kiện để đầu tư bài bản, xây dựng mô hình riêng và thu hút nhóm khách hàng theo định hướng phát triển của mình.
Nhưng bên cạnh đó còn một nhóm lớn các phòng khám, bệnh viện và cơ sở y tế tư nhân có quy mô nhỏ hơn, nguồn lực hạn chế hơn. Đây sẽ là nhóm chịu sức ép lớn khi công nghệ ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.
“Không có cách nào khác, phải chấp nhận. Nếu chỉ những đơn vị mạnh mẽ đầu tư vào khoa học công nghệ, vào chuyển đổi số, AI thì mới có thể tồn tại”, GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí nhận định.
Theo ông, trong những năm tới, sự phân hóa này có thể tiếp tục rõ hơn. Những cơ sở không theo kịp tốc độ đổi mới công nghệ sẽ đứng trước nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh, thậm chí khó duy trì hoạt động.
Ông cũng cho rằng y tế là một trong những lĩnh vực có môi trường rất thuận lợi để ứng dụng khoa học công nghệ, nhưng đồng thời cũng là lĩnh vực đặt ra yêu cầu rất cao.
“Y tế là một môi trường tốt nhất để ứng dụng công nghệ, nhưng đồng thời cũng là môi trường thách thức nhất. Nếu anh không phát triển được thì anh phải chấp nhận”, GS. AHLĐ Nguyễn Anh Trí nói.
Theo ông, bài toán của y tế tư nhân trong giai đoạn tới không chỉ là tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đất đai, tài chính hay nhân lực, mà còn phải đủ năng lực đầu tư cho công nghệ để không bị bỏ lại phía sau.
Trong bối cảnh đó, sự phối hợp giữa Nhà nước, khu vực công lập và tư nhân được xem là yếu tố quan trọng để các nguồn lực được huy động và sử dụng hiệu quả hơn, hướng tới mục tiêu cuối cùng là người dân được tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, chất lượng và phù hợp với nhu cầu.
Cách gia hạn bảo hiểm y tế đơn giản, ai cũng nên biết
