Có 100 triệu, 200 triệu hay 300 triệu đồng tiền nhàn rỗi, nhiều người nghĩ chỉ cần gửi ngân hàng là đã yên tâm: tiền không nằm im, mỗi tháng vẫn sinh lãi, đến ngày đáo hạn lại có thêm một khoản. Nhưng thực tế, cùng một số tiền và cùng chọn gửi tiết kiệm, cách gửi khác nhau có thể tạo ra kết quả rất khác nhau.
Một người gửi 300 triệu đồng vào đúng kỳ hạn, chia tiền hợp lý và kiểm tra lại lãi suất khi đáo hạn có thể giữ được sự linh hoạt lẫn mức sinh lời tốt hơn. Trong khi đó, người khác cũng có 300 triệu đồng nhưng dồn hết vào một sổ, chọn kỳ hạn quá dài hoặc để tiền tự động quay vòng nhiều năm có thể âm thầm mất đi một khoản lợi ích mà chính họ cũng không nhận ra.
Đáng nói, đây không phải những sai lầm "mất trắng" hay quá nghiêm trọng để nhìn thấy ngay. Tiền vẫn còn trong tài khoản, lãi vẫn về đều, nên người gửi rất dễ nghĩ rằng mình đang làm đúng. Chỉ khi cần rút tiền sớm, so lại mức lãi hoặc tính tổng lợi nhuận sau vài năm, phần thiệt mới bắt đầu lộ rõ.
Dưới đây là 3 sai lầm khi gửi tiết kiệm rất phổ biến mà người có từ 100–300 triệu đồng tiền nhàn rỗi đặc biệt nên tránh.
1. Chỉ nhìn vào lãi suất cao nhất mà bỏ qua kỳ hạn và điều kiện thực tế
Sai lầm đầu tiên của nhiều người là mặc định ngân hàng nào niêm yết lãi suất cao hơn thì gửi vào đó sẽ có lợi hơn. Cách nghĩ này không hoàn toàn sai, nhưng nếu chỉ nhìn vào một con số lãi suất mà bỏ qua kỳ hạn, điều kiện rút trước hạn và nhu cầu sử dụng tiền thì rất dễ phản tác dụng.
Ví dụ, một khoản tiền được gửi kỳ hạn dài để hưởng mức lãi tốt hơn nhưng chỉ vài tháng sau người gửi lại cần dùng đến tiền. Khi tất toán trước hạn, phần tiền này có thể chỉ được hưởng mức lãi không kỳ hạn hoặc mức lãi thấp hơn rất nhiều so với dự tính ban đầu.
Trong trường hợp đó, mức lãi suất hấp dẫn lúc gửi gần như không còn nhiều ý nghĩa.
Vì vậy, trước khi chọn kỳ hạn, người gửi nên chia tiền theo nhu cầu thực tế. Phần tiền có thể cần dùng trong thời gian ngắn nên để ở kỳ hạn linh hoạt hơn; phần tiền thực sự chưa có kế hoạch sử dụng mới phù hợp với kỳ hạn dài. Nếu có một khoản tiền tương đối lớn, có thể chia thành nhiều sổ với các kỳ hạn khác nhau thay vì dồn toàn bộ vào một sổ duy nhất.
Cách này không chỉ giúp chủ động dòng tiền mà còn hạn chế nguy cơ phải phá toàn bộ khoản tiết kiệm chỉ vì cần một phần nhỏ.
2. Để tiền đáo hạn rồi tự động quay vòng mà không kiểm tra lại
Nhiều người sau khi mở sổ tiết kiệm thường chọn hình thức tự động tái tục cả gốc lẫn lãi. Cách làm này khá tiện, đặc biệt với những người không có thời gian theo dõi thường xuyên. Tuy nhiên, sự tiện lợi đôi khi lại khiến người gửi bỏ qua một việc rất quan trọng: kiểm tra lại mặt bằng lãi suất khi khoản tiền đáo hạn.
Lãi suất huy động không cố định mãi. Mức lãi ở thời điểm tái tục có thể thấp hơn trước, trong khi một kỳ hạn khác hoặc một sản phẩm tiết kiệm khác lại phù hợp hơn.
Nếu cứ để khoản tiền tự động quay vòng trong thời gian dài mà không rà soát, người gửi có thể bỏ lỡ cơ hội tối ưu lợi suất.
Chênh lệch vài phần mười phần trăm mỗi năm nghe có vẻ không lớn, nhưng với khoản tiền hàng trăm triệu đồng và thời gian gửi kéo dài nhiều năm, con số cộng dồn không còn nhỏ.
Do đó, trước mỗi thời điểm đáo hạn, người gửi nên dành vài phút để kiểm tra lãi suất hiện tại, so sánh các kỳ hạn và cân nhắc lại kế hoạch tài chính của mình. Không nhất thiết phải chuyển tiền liên tục từ ngân hàng này sang ngân hàng khác chỉ vì chênh lệch nhỏ, nhưng cũng không nên để tiền "chạy tự động" trong nhiều năm mà không kiểm tra.
3. Dồn toàn bộ tiền nhàn rỗi vào một khoản tiết kiệm duy nhất
Gửi tiết kiệm là một cách quản lý tiền tương đối thận trọng, nhưng việc gom toàn bộ tiền nhàn rỗi vào một khoản duy nhất lại có thể làm giảm tính linh hoạt.
Giả sử một người có 300 triệu đồng và gửi toàn bộ vào một sổ kỳ hạn 12 tháng. Sau 5 tháng, họ cần gấp 50 triệu đồng để xử lý một việc phát sinh. Nếu sản phẩm tiết kiệm không cho phép rút một phần linh hoạt, người gửi có thể phải tất toán toàn bộ sổ trước hạn.
Khi đó, chỉ vì cần 50 triệu đồng mà phần còn lại cũng có nguy cơ mất mức lãi suất kỳ hạn đã cam kết.
Một cách đơn giản hơn là chia tiền thành nhiều khoản nhỏ. Chẳng hạn, thay vì gửi một sổ 300 triệu đồng, có thể chia thành 3 hoặc 5 sổ. Khi cần tiền, chỉ cần tất toán một phần phù hợp, các khoản còn lại vẫn tiếp tục hưởng lãi theo kỳ hạn ban đầu.
Ngoài ra, việc chia tiền theo nhiều kỳ hạn cũng giúp người gửi tạo ra các mốc đáo hạn khác nhau trong năm. Đây là cách tạo dòng tiền khá hiệu quả đối với những người muốn vừa giữ được tính an toàn, vừa không bị "khóa" toàn bộ khoản tích lũy trong thời gian dài.
Gửi tiết kiệm không chỉ là chọn ngân hàng rồi chờ nhận lãi
Điểm dễ gây hiểu lầm nhất của gửi tiết kiệm là cảm giác mọi thứ rất đơn giản: có tiền nhàn rỗi, chọn kỳ hạn, gửi vào ngân hàng và chờ đáo hạn. Nhưng để khoản tiền thực sự phát huy hiệu quả, người gửi vẫn cần tính toán.
Không cần theo dõi lãi suất mỗi ngày, cũng không cần liên tục chuyển tiền giữa các ngân hàng chỉ để săn mức chênh lệch nhỏ. Điều quan trọng hơn là hiểu rõ mình cần dùng tiền khi nào, kỳ hạn nào phù hợp, khoản tiết kiệm có đủ linh hoạt hay không và mức lãi hiện tại có còn hợp lý khi đáo hạn.
Sai lầm trong gửi tiết kiệm thường không khiến tiền biến mất ngay lập tức. Khoản tiền vẫn còn đó, thậm chí vẫn sinh lãi. Nhưng phần lợi ích bị bỏ lỡ lại rất khó nhìn thấy, và chính vì vậy nhiều người có thể lặp lại cùng một cách gửi suốt nhiều năm mà không nhận ra.
Với tiền tích lũy dài hạn, đôi khi chỉ cần điều chỉnh vài thói quen nhỏ như chia sổ, chọn kỳ hạn phù hợp và kiểm tra lại khi đáo hạn cũng có thể giúp khoản tiền được sử dụng hiệu quả hơn đáng kể.
