Giữa lúc nhiều người trẻ chọn theo đuổi công việc văn phòng ổn định, Lê Thị Tươi (SN 1993, quê Kiến Xương, Thái Bình (cũ) lại quyết định rẽ hướng theo một con đường hoàn toàn khác: Nghỉ việc khi đang mang thai, vay 5 triệu đồng từ chị họ để bắt đầu bán các sản phẩm thủ công từ mây, tre, cói, bèo...
Không chỉ phát triển thương hiệu "Cói xanh Thái Nam", cô còn tập trung sản xuất và kinh doanh các dòng đồ decor, túi xách thủ công từ mây, tre, cói, bèo, đồng thời tạo việc làm cho hàng chục lao động tại quê nhà.
Từ nhân viên văn phòng lương 20 triệu đến " cô đồng nát thời 4.0 " đam mê mây - tre - cói - bèo
Vừa bước vào thai kỳ tháng thứ 4 cũng là lúc dịch Covid-19 bùng phát, áp lực kinh tế và nỗi đau gia đình khi hay tin bố mắc bệnh hiểm nghèo đã thúc đẩy Tươi đưa ra quyết định táo bạo: Nghỉ việc văn phòng để về kinh doanh đồ thủ công.
Sinh ra trong gia đình làm nông tại Kiến Xương (Thái Bình cũ), tuổi thơ của Tươi gắn liền với những chuyến theo mẹ đi lấy cói về đan đệm ghế. " Ngay từ 6 tuổi, mình đã theo mẹ rong ruổi trên đường làng quê để lấy cói về đan đệm ghế. Nghĩ lại thời đó thấy cực quá, đạp xe tận 9-10 cây số, tính ra ngày công chỉ được 3-4 nghìn đồng ", Tươi nhớ lại.
Chính ký ức tuổi thơ ấy đã nuôi dưỡng tình yêu đặc biệt với nghề thủ công truyền thống. Sau này, dù tốt nghiệp đại học rồi đi làm văn phòng với mức lương khoảng 20 triệu đồng/tháng, Tươi vẫn luôn đau đáu với những sản phẩm được làm từ chất liệu tự nhiên.
Tên thương hiệu " Cói xanh Thái Nam " cũng mang rất nhiều ý nghĩa đối với cô. " Cói xanh" là hình ảnh cây cói gắn bó với cô từ nhỏ, còn "Thái Nam" ghép từ quê nhà Thái Bình và quê chồng ở Nam Định. " Lấy nhau rồi mới biết nhà chồng cũng làm nghề, nên mình quyết định khởi nghiệp lúc bầu 4 tháng luôn " , Tươi chia sẻ.
Nghỉ việc khi mang thai 8 tháng và quyết định " mượn " 5 triệu đồng để khởi nghiệp
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2020. Chia sẻ về lý do rời bỏ công việc ổn định, Tươi nói: " Khi bắt đầu bầu 4 tháng, đúng thời điểm dịch Covid-19, mình học bán hàng trên sàn TMĐT và lúc bầu tháng thứ 8 thì nghe tin bố bị ung thư thực quản nên mình quyết định nghỉ hẳn công việc văn phòng, ở nhà kinh doanh " .
Không có vốn lớn, không mặt bằng, Tươi bắt đầu kinh doanh bằng số tiền 5 triệu đồng vay từ chị họ để nhập hàng: " Sau 2 tháng tìm hiểu thị trường, test sản phẩm trên sàn TMĐT và các group, bài đăng trên Facebook, mình quyết định mượn 5 triệu của chị họ để nhập hàng của người quen trong gia đình và nghiên cứu về xu hướng trang trí nhà cửa, định hình phát triển thương hiệu cá nhân " .
Những ngày đầu khởi nghiệp, Tươi vừa học cách đăng sản phẩm trên sàn TMĐT, vừa tự chụp ảnh, làm content, tranh thủ ship đơn cho khách... Có thời điểm, Tươi thấy mình giống " cô đồng nát thời 4.0 " vì xung quanh lúc nào cũng chất đầy mây, tre, cói, bèo...
Tuy nhiên, con đường khởi nghiệp của Tươi cũng không hề bằng phẳng. Cô từng " fail toàn tập " ngay từ những lô hàng đầu tiên vì định hướng sai tệp khách hàng. " Ban đầu mình chưa định hình rõ được màu sắc sản phẩm, làm quá nhiều kích thước, hàng tồn kho nhiều. Sau đó mình thanh lý toàn bộ sản phẩm, chuyển đổi sang dòng sản phẩm 1 màu tự nhiên " , Tươi kể.
Sau cú " vấp ngã " đầu đời ấy, Tươi dần hiểu rõ hơn về thị trường và khách hàng mục tiêu mà mình muốn hướng đến: " Tệp khách hàng hướng tới là những người yêu thích decor nhà cửa vintage, yêu đồ thủ công từ chất liệu tự nhiên tại Việt Nam, tính ứng dụng sản phẩm trong đời sống, dễ sử dụng - an toàn và thân thiện với môi trường " .
Tươi cũng cho rằng, việc phát triển thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội và sàn TMĐT đóng vai trò rất lớn đối với người kinh doanh: " Hiện nay, MXH và TMĐT rất phát triển, đa số mọi người đều sử dụng các nền tảng này. Nếu xây dựng được Thương hiệu cá nhân tốt, tạo dựng được uy tín, bạn sẽ được nhiều người tin tưởng, yêu mến và khách hàng sẽ tìm đến bạn để mua hàng từ những điều đó " .
Từ " cô đồng nát " đưa cói, bèo ra thế giới đến doanh thu trăm triệu vẫn luôn đặt chữ " Tâm " hàng đầu
Sau nhiều năm kiên trì, Tươi dần có lượng khách hàng ổn định trên Facebook, TikTok và các sàn TMĐT. Không chỉ được người tiêu dùng trong nước yêu thích, nhiều sản phẩm thủ công của " Cói xanh Thái Nam " còn có đơn hàng xuất khẩu và được khách quốc tế biết tới thông qua các nền tảng online.
Hiện nay, thương hiệu của Tươi đang tập trung phát triển nhiều dòng sản phẩm decor nhà cửa và túi xách thủ công từ mây, tre, cói, bèo, nhựa tái sinh… hướng tới tiêu chí thân thiện với môi trường, có tính ứng dụng cao trong đời sống hằng ngày. " Các dòng sản phẩm bên mình dù làm bằng nhựa cũng vẫn thân thiện với môi trường vì có thể tái chế lại hoặc được đan từ những dòng nhựa tái sinh ", Tươi chia sẻ.
Ngoài túi xách, Tươi còn phát triển thêm các sản phẩm như thảm, lót xoong nồi, khay giỏ đựng đồ, mũ nón, đồ decor bàn ăn… Để phù hợp với thời tiết miền Bắc, cô cũng nghiên cứu cách xử lý nguyên liệu, hạn chế tối đa hóa chất độc hại, đồng thời hướng dẫn khách hàng sử dụng sản phẩm đúng cách để tránh ẩm mốc.
Khâu thương mại vận hành tốt, Tươi dần chuyển hướng sang sản xuất trực tiếp thay vì chỉ nhập hàng bán: " Khi làm thương mại đủ tốt thì sẽ chuyển sang làm sản xuất trực tiếp, đồng thời loại bỏ những sản phẩm đã bão hoà. Mình muốn chuyển đổi mô hình kinh doanh theo đúng hướng sản xuất để phục vụ khách hàng tốt nhất, từ những điều nhỏ nhất ".
Trong quá trình mở rộng quy mô, Tươi đặc biệt ưu tiên việc nghiên cứu, phát triển sản phẩm theo mùa, liên tục đổi mới kiểu dáng để phù hợp thị hiếu khách hàng. Tuy nhiên, cô cũng hạn chế thay đổi chất liệu bởi mỗi lần đổi nguyên liệu sẽ kéo theo chi phí sản xuất tăng cao.
Sau hơn 5 năm khởi nghiệp, hiện Tươi đang vận hành một xưởng sản xuất tại Thái Bình với khoảng 30 lao động tay nghề cứng cùng nhiều thợ part-time. Dù công việc bận rộn, nhiều ngày làm đến 17-18 tiếng, nhưng điều giữ Tươi lại với nghề không chỉ là hiệu quả kinh doanh.
" Mục đích mình kinh doanh không phải vì kiếm nhiều tiền. Thu nhập mỗi mùa khác nhau, có tháng 10 triệu, có tháng 30, 50 hoặc 60 triệu, có tháng lên tới cả trăm triệu nếu mình ký được hợp đồng xuất khẩu. Tuy nhiên mình không đặt nặng vấn đề về thu nhập. Có nhiều đơn hàng thì mình rất vui vì chia sẻ được với nhân viên, với bà con ở quê. Nếu đơn hàng ít thì cũng không sao, miễn đủ nuôi con ăn học là vui rồi " .
Phụ nữ muốn khởi nghiệp cần " đủ trải nghiệm, sự kiên trì và chiến lược dài hạn "
Theo Tươi, người phụ nữ khởi nghiệp thường đối diện với " áp lực kép " : Vừa kinh doanh, vừa chăm sóc gia đình. Vì vậy, việc quản lý tài chính và giữ sự cân bằng là điều đặc biệt quan trọng: " Quản lý tốt tài chính cá nhân, nhất định phải minh bạch rõ ràng giữa tiền cá nhân và tiền kinh doanh " .
Tươi cũng cho rằng, phụ nữ muốn khởi nghiệp cần chuẩn bị kỹ cả về trải nghiệm thực tế lẫn tâm lý đường dài. " Cần có kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế về sản phẩm, mô hình mình định kinh doanh, đồng thời phải kiên trì, nhiệt huyết và luôn đặt chữ Tâm, chữ Tín lên hàng đầu. Ngoài ra, cần xác định sản phẩm kinh doanh dài hạn, có chiến lược phát triển lâu dài và cân bằng được thời gian giữa công việc với gia đình " .
Từ số vốn vay vỏn vẹn 5 triệu đồng trong những ngày mang thai giữa mùa dịch, chị Lê Thị Tươi đã từng bước gây dựng được thương hiệu riêng và tạo việc làm cho nhiều lao động tại quê nhà. Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp của một mẹ bỉm dám rời " vùng an toàn " , mà còn là cách một người trẻ kiên trì giữ lại giá trị của nghề thủ công truyền thống bằng tư duy mới, sự sáng tạo và tình yêu bền bỉ với những chất liệu mộc mạc mang đậm hồn quê Việt.
(Ảnh trong bài: NVCC)
