Ngày 24/4, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề “Kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng 2026”, đồng thời công bố Ấn phẩm Đánh giá Kinh tế Việt Nam thường niên 2025.
Tại hội thảo, các chuyên gia tập trung phân tích bối cảnh kinh tế thế giới và tác động tới Việt Nam, đồng thời đánh giá kết quả tăng trưởng năm 2025 và triển vọng năm 2026. Kinh tế số tiếp tục được xác định là một động lực tăng trưởng quan trọng.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho biết kinh tế thế giới đang đối mặt nhiều biến động khó lường, tiềm ẩn rủi ro đối với tăng trưởng của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới trở nên cấp thiết, với kinh tế số được nhấn mạnh như một hướng đi quan trọng. Tuy nhiên, theo ông, việc triển khai vẫn chưa đạt kỳ vọng, đặc biệt ở mức độ lan tỏa và ứng dụng trong khu vực sản xuất.
Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phát biểu đề dẫn hội thảo. (Ảnh: Đại học Kinh tế Quốc dân)
Làm rõ bức tranh tăng trưởng, GS.TS Tô Trung Thành (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, kinh tế Việt Nam năm 2025 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh đà phục hồi của nền kinh tế. Quy mô GDP tiếp tục mở rộng, thu nhập bình quân đầu người cải thiện, qua đó từng bước thu hẹp khoảng cách với các nước trong khu vực. Theo ông, tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò động lực nhờ sự phục hồi của xuất khẩu và sản xuất, còn khu vực dịch vụ tăng trưởng tích cực nhờ tiêu dùng và du lịch.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những hạn chế mang tính nền tảng khi các yếu tố như năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa đóng góp tương xứng cho tăng trưởng, trong khi nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào vốn và tín dụng. Đáng chú ý, năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) còn có dấu hiệu suy giảm.
Đối với kinh tế số, ông Thành cho biết lĩnh vực này hiện đóng góp khoảng 14% GDP và duy trì tốc độ tăng trưởng khá, nhưng vẫn tập trung chủ yếu ở khu vực dịch vụ, trong khi mức độ ứng dụng trong sản xuất còn hạn chế.
Trên cơ sở đó, ông nhấn mạnh: “Vấn đề đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là tăng trưởng theo mô hình nào, dựa trên những động lực nào và câu trả lời là phát triển kinh tế số”.
Giáo sư, Tiến sĩ Tô Trung Thành, Đại học Kinh tế Quốc dân chia sẻ tại hội thảo.(Ảnh: Đại học Kinh tế Quốc dân)
Tại phiên thảo luận, các chuyên gia tập trung nhiều vào các giải pháp nhằm thúc đẩy kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng thực chất trong thời gian tới.
Từ góc độ quản lý, ông Nguyễn Vũ Tiến, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, nhấn mạnh việc hoàn thiện thể chế là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế số. Theo đó, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về phát triển hạ tầng số, dữ liệu, nhân lực và công nghệ chiến lược, đồng thời thúc đẩy các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) để tạo không gian cho các mô hình công nghệ mới được triển khai trong thực tiễn.
Các diễn giả chia sẻ tại hội thảo (Ảnh: VGP)
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cho rằng cần có các chính sách hỗ trợ thiết thực hơn để nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, môi trường chính sách cũng cần linh hoạt hơn, giảm bớt rào cản để doanh nghiệp có thể chủ động thử nghiệm và ứng dụng các công nghệ mới vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng để kinh tế số thực sự trở thành động lực tăng trưởng, cần sự phối hợp đồng bộ giữa thể chế, hạ tầng và nguồn lực thực thi, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt quá trình chuyển đổi.
