Khi món ăn quê nhà vượt mặt nhiều đặc sản nổi tiếng thế giới
Theo bảng xếp hạng Top 10 Best Fish Dishes in the World do TasteAtlas công bố vào tháng 5/2024, canh chua cá của Việt Nam đạt mức điểm trung bình khoảng 4,5/5 sao. Đáng chú ý, món ăn này được xếp trên nhiều cái tên quen thuộc của ẩm thực châu Á như unadon, sashimi, salmon nigiri sushi của Nhật Bản hay gimbap cá ngừ (chamchi gimbap) của Hàn Quốc.
TasteAtlas mô tả canh chua cá là thuật ngữ chung để chỉ nhóm các món canh cá truyền thống của Việt Nam, nổi bật với sự cân bằng hài hòa giữa vị chua, ngọt và cay, mang lại cảm giác nhẹ nhàng nhưng đậm đà. Chính sự cân bằng này khiến món ăn dễ tiếp cận với thực khách quốc tế, kể cả những người lần đầu thưởng thức ẩm thực Việt.

Canh chua cá là món ăn lọt top 10 ngon nhất thế giới. (Ảnh: Youtube)
Theo Thế Giới Tiếp Thị, điểm cốt lõi làm nên sức hấp dẫn của canh chua miền Tây không nằm ở kỹ thuật nấu cầu kỳ, mà ở cách kết hợp nguyên liệu rất đúng chất sông nước. Vị chua trong món ăn thường đến từ me chín, đôi khi là trái giác hoặc dứa (thơm), tạo cảm giác thanh mát, dễ chịu.
Nồi canh chua truyền thống thường có cà chua, đậu bắp, giá đỗ, bạc hà, dọc mùng… Khi bắc nồi canh xuống, người nấu rắc thêm ngò om, ngò gai để dậy mùi thơm đặc trưng. Nước canh trong, vị chua dịu, hậu ngọt tự nhiên từ cá, đủ để kích thích vị giác ngay từ thìa đầu tiên.
Theo mô tả của TasteAtlas, chính sự kết hợp giữa nguyên liệu tươi, gia vị tự nhiên và cách nêm nếm vừa phải đã tạo nên bản sắc rất Việt cho canh chua cá mộc mạc nhưng không hề đơn điệu.

Nồi canh chua truyền thống thường có cà chua, đậu bắp, giá đỗ, bạc hà, dọc mùng… (Ảnh: Lorca)
Một điểm thú vị khác của canh chua cá là sự đa dạng về nguyên liệu. Người miền Tây nơi sông ngòi chằng chịt thường sử dụng các loại cá da trơn như cá basa, cá tra, cá hú, cá bông lau. Ở những vùng khác, canh chua có thể được nấu với cá lóc, cá chép, cá trê, thậm chí là cá hồi trong các phiên bản hiện đại.
Dù dùng loại cá nào, tinh thần chung của món ăn vẫn là vị thanh, dễ ăn và không gây ngán. TasteAtlas đánh giá cao điểm này, bởi đây là yếu tố giúp canh chua cá phù hợp với nhiều nền ẩm thực khác nhau, không quá nồng hay quá béo so với khẩu vị quốc tế.
Mỗi vùng một biến tấu, nhưng đều "đưa cơm"
Canh chua không chỉ có ở miền Tây mà xuất hiện ở nhiều vùng miền trên cả nước. Mỗi nơi lại có cách nêm nếm riêng: nơi chuộng vị chua đậm, nơi thiên về ngọt thanh, nơi thêm nhiều ớt để tăng vị cay. Tuy vậy, với người miền Tây, canh chua gắn liền nhất với mùa nước nổi.

Canh chua không chỉ có ở miền Tây mà xuất hiện ở nhiều vùng miền trên cả nước. (Ảnh: Lodge)
Khi con nước lên, cá linh non xuất hiện cùng bông điên điển vàng rực hai bên bờ sông, tạo nên món canh chua cá linh bông điên điển mang tính mùa vụ rõ rệt. Đây cũng là phiên bản được nhiều chuyên trang ẩm thực quốc tế nhắc đến như một ví dụ tiêu biểu cho ẩm thực bản địa Việt Nam.
Trong bữa cơm thường ngày, canh chua cá thường được ăn kèm cơm trắng, cá kho tộ, rau sống như một sự kết hợp giản dị nhưng hài hòa, phản ánh đúng nhịp sống chậm rãi của miền sông nước.
Món ăn giản dị, nhưng là niềm tự hào
Việc canh chua cá được TasteAtlas đưa vào top 10 món ăn từ cá ngon nhất thế giới không chỉ là sự công nhận về hương vị, mà còn cho thấy giá trị bền bỉ của ẩm thực Việt Nam. Đó là những món ăn không chạy theo xu hướng, nhưng vẫn đủ sức chinh phục thực khách toàn cầu nhờ sự chân thật và cân bằng.

Việc canh chua cá được TasteAtlas đưa vào top 10 món ăn từ cá ngon nhất thế giới không chỉ là sự công nhận về hương vị, mà còn cho thấy giá trị bền bỉ của ẩm thực Việt Nam. (Ảnh: Youtube)
Nhiều bài viết trên Tuổi Trẻ Online và Thế Giới Tiếp Thị hay Dân Việt nhận định, canh chua cá là ví dụ điển hình cho việc ẩm thực Việt không cần "cao cấp hóa" vẫn có thể ghi dấu ấn quốc tế, miễn là giữ được bản sắc.
Giữa vô vàn món ngon hiện đại, canh chua cá vẫn giữ vị trí riêng trong lòng người Việt. Đó là hương vị của ký ức, của những bữa cơm chiều, của hình ảnh mẹ hay bà đứng bếp nêm nếm từng muỗng nước canh cho vừa miệng cả nhà.
Việc món ăn này được vinh danh trên bảng xếp hạng ẩm thực thế giới không chỉ khiến người miền Tây tự hào, mà còn là lời nhắc rằng: đôi khi, chính những món ăn dân dã nhất lại là thứ khiến bạn bè quốc tế nhớ lâu nhất về Việt Nam.