Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) cho biết, tháng 8 hằng năm, Trái Đất lại đi xuyên qua dòng bụi và mảnh vụn mà sao chổi 109P/Swift-Tuttle để lại trên quỹ đạo. Những hạt bụi có kích thước chỉ tương đương hạt cát lao vào khí quyển với tốc độ khoảng 59 km/s, bốc cháy ở độ cao gần 100 km và tạo nên những vệt sáng mà chúng ta gọi là sao băng Perseids.
Mưa sao băng sẽ rực sáng bầu trời đêm nay. Ảnh minh họa Chat GPT
Mưa sao băng Perseids hoạt động từ ngày 17/7 đến 24/8 với thời điểm được mong chờ nhất là đêm 12, rạng sáng ngày 13/8. Tuy nhiên, Perseids có cực đại khá rộng, vì vậy hoạt động mạnh không chỉ tập trung trong một khoảnh khắc mà có thể kéo dài xuyên suốt đêm trước và sau thời điểm cực đại.
Đặc biệt, Tổ chức Sao băng Quốc tế (IMO) còn cho biết, khả năng Trái Đất đi qua một dải vật chất đậm đặc hơn vào khoảng 8h sáng ngày 13/8, với sai số khoảng ±5 giờ. Nếu xảy ra, số lượng sao băng có thể tăng đáng kể trong những giờ cuối cùng trước bình minh.
HAS cho biết, điểm đặc biệt nhất của mưa sao băng Perseids 2026 là Mặt Trăng sẽ đạt Trăng mới vào ngày 13/8, đồng nghĩa với việc gần như không có ánh trăng gây nhiễu trong suốt đêm cực đại. Ánh trăng gần như không còn là trở ngại. Những sao băng mờ vốn thường bị ánh trăng lấn át sẽ có cơ hội xuất hiện trước mắt người quan sát. Trong điều kiện bầu trời tối và ít ô nhiễm ánh sáng, bạn có thể quan sát được khoảng 60 - 80 sao băng mỗi giờ, thậm chí có những thời điểm xuất hiện các đợt tăng cường mạnh.
Bạn không nhất thiết phải có kính thiên văn hay ống nhòm để thưởng thức mưa sao băng Perseids. Thực tế, mắt thường lại là lựa chọn lý tưởng, bởi nó cho phép bạn bao quát một khoảng trời rộng lớn. Hãy chọn một địa điểm càng ít ánh sáng nhân tạo càng tốt, lý tưởng nhất là tránh xa khu vực đô thị. Sau đó, nằm hoặc ngả lưng ở tư thế thoải mái, hướng mắt về phía Đông Bắc và kiên nhẫn chờ khoảng 20–30 phút để mắt quen dần với bóng tối.
Đặc biệt, hãy cố gắng hạn chế sử dụng điện thoại. Ánh sáng từ màn hình có thể khiến mắt phải mất thêm thời gian để thích nghi với bóng tối mỗi khi bạn nhìn vào. Điều này cũng làm tăng khả năng bạn bỏ lỡ những sao băng có độ sáng yếu.
Các sao băng Perseids dường như xuất hiện từ một khu vực trên bầu trời được gọi là tâm điểm, nằm gần chòm sao Perseus. Tuy nhiên, đừng tập trung ánh nhìn cố định vào khu vực này. Sao băng thực tế có thể vụt qua ở bất kỳ hướng nào, vì vậy hãy mở rộng tầm mắt và quan sát toàn bộ bầu trời. Khi màn đêm dần chuyển sang rạng sáng, khung cảnh có thể trở nên đặc biệt ấn tượng.
Trong những giờ đầu buổi tối, bạn thậm chí có cơ hội bắt gặp những “earthgrazers” – các sao băng lướt rất thấp gần đường chân trời. Chúng thường di chuyển chậm hơn và đôi khi để lại những vệt sáng dài, kéo ngang qua một phần đáng kể của bầu trời. Càng về khuya và gần sáng, chòm sao Perseus càng lên cao, từ đó khả năng quan sát được nhiều sao băng cũng tăng theo.
Khánh Linh (t/h)
