Ảnh minh họa
Liên minh châu Âu (EU) đã tăng mạnh nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga trong nửa đầu năm 2026, đưa khối lượng nhập khẩu lên mức cao kỷ lục khi các doanh nghiệp tranh thủ tích trữ nguồn cung trước thời điểm lệnh cấm nhập khẩu hoàn toàn có hiệu lực từ đầu năm 2027.
Theo dữ liệu của Kpler, EU đã nhập khẩu 9,97 triệu tấn LNG từ dự án Yamal LNG của Nga trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị nhập khẩu đạt khoảng 5,96 tỷ euro (tương đương 6,82 tỷ USD). Lượng LNG này chiếm hơn 97% tổng sản lượng của nhà máy Yamal LNG trong giai đoạn trên, cho thấy thị trường châu Âu vẫn là điểm đến chủ yếu của nguồn cung từ Bắc Cực của Nga.
Không chỉ LNG, lượng khí đốt Nga vận chuyển qua đường ống vào EU cũng ghi nhận xu hướng tăng. Trong nửa đầu năm, nhập khẩu LNG của Nga vào EU tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi nhập khẩu khí đốt qua đường ống tăng 7%.
Sự gia tăng nhập khẩu diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt với nhiều biến động. Tình trạng gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông, bao gồm các vụ phong tỏa ở eo biển Hormuz và những thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng khí đốt của Qatar, đã khiến các nước châu Âu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế sẵn có, trong đó LNG từ khu vực Bắc Cực của Nga trở thành một lựa chọn quan trọng.
Mặc dù EU đã triển khai lộ trình chấm dứt phụ thuộc vào năng lượng Nga thông qua Quy định REPowerEU, các quy định chuyển tiếp vẫn tạo điều kiện để nhiều hợp đồng hiện hữu tiếp tục được thực hiện trong giai đoạn trước khi lệnh cấm toàn diện có hiệu lực.
Theo đó, lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga theo các hợp đồng ngắn hạn bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25/4/2026. Tuy nhiên, các điều khoản chuyển tiếp cho phép doanh nghiệp tiếp tục thực hiện một số hợp đồng hiện có, dẫn đến việc nhiều nhà nhập khẩu đẩy nhanh mua hàng trước thời điểm cấm hoàn toàn từ ngày 1/1/2027.
Đối với khí đốt vận chuyển qua đường ống, các hợp đồng ngắn hạn được phép duy trì đến ngày 17/6/2026, trong khi các hợp đồng dài hạn vẫn được tiếp tục thực hiện đến ngày 30/9/2027 theo quy định hiện hành của EU.
Trong số các quốc gia thành viên, Pháp, Bỉ và Tây Ban Nha là ba nước nhập khẩu LNG lớn nhất từ tổ hợp Yamal LNG. Đối với khí đốt vận chuyển qua đường ống, Hungary là khách hàng lớn nhất của tuyến TurkStream.
Ở lĩnh vực dầu mỏ, Hungary và Slovakia vẫn tiếp tục tiếp nhận dầu thô của Nga thông qua nhánh phía nam của đường ống Druzhba nhờ cơ chế miễn trừ tạm thời khỏi lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga bằng đường biển của EU.
Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến này từng bị gián đoạn sau xung đột tại Ukraine. Dòng chảy dầu đến Hungary và Slovakia bị ngưng trệ gần ba tháng, buộc hai quốc gia phải sử dụng nguồn dự trữ khẩn cấp và khai thác các tuyến thay thế, trong đó có đường ống Adria của Croatia.
Để tăng cường an ninh năng lượng, Hungary và Slovakia đã thống nhất triển khai xây dựng tuyến đường ống dài 127 km nhằm vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ tinh chế giữa các nhà máy lọc dầu lớn của hai nước, qua đó giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung trong tương lai.
