Những ngày giữa tháng 3/2026, PV Báo Điện tử VTC News quay lại khu Mả Lạng (phường Nguyễn Cư Trinh) - nơi nhiều người vẫn gọi là “khu ổ chuột" giữa đất vàng của TP.HCM.
Khu Mả Lạng nằm trong tứ giác giới hạn bởi bốn tuyến đường Nguyễn Trãi - Trần Đình Xu - Nguyễn Cư Trinh - Cống Quỳnh. Từ năm 2000, khu đất này đã được đưa vào diện quy hoạch giải tỏa, cải tạo đô thị. Tuy nhiên sau gần 30 năm, dự án vẫn chưa thể triển khai.
Người dân khu Mả Lạng sống trong những căn nhà chật chội, xuống cấp ngay "đất vàng" trung tâm TP.HCM.
Theo ghi nhận, khu vực này tồn tại nhiều con hẻm nhỏ ngoằn ngoèo, chật hẹp. Không ít đoạn hẻm sâu hun hút, ánh sáng khó lọt vào. Nhiều căn nhà chỉ rộng hơn 10 m² nhưng có tới 6 - 7 người cùng sinh sống.
Gần 30 năm sống trong vùng quy hoạch treo, nhiều hộ dân cho biết cuộc sống bị ảnh hưởng nặng nề khi nhà cửa xuống cấp nhưng không thể sửa hay xây mới.
Sống tại phường Nguyễn Cư Trinh từ năm 1981, ông Lâm Chiến cho biết gia đình đã chờ đợi gần 30 năm kể từ khi khu vực được đưa vào diện giải tỏa từ năm 1997.
Do diện tích nhà ở chật hẹp, nhiều hộ dân tại khu Mả Lạng phải nấu ăn ngay trước cửa nhà.
Căn nhà rộng hơn 10 m² của ông hiện là nơi sinh sống của 7 thành viên. Theo ông Chiến, ngôi nhà ngày càng xuống cấp nhưng gia đình không thể sửa sang do vướng quy hoạch.
“Tình trạng kéo dài khiến cuộc sống của nhiều hộ dân bị bó buộc trong những căn nhà chật hẹp, xuống cấp. Người dân mong chính quyền sớm có quyết định dứt điểm để chấm dứt tình trạng chờ đợi kéo dài” , ông Chiến nói.
Dù vậy, ông cho biết gia đình vẫn ủng hộ chủ trương chỉnh trang đô thị của thành phố và sẵn sàng di dời nếu được đền bù thỏa đáng để có thể mua nhà mới.
Theo ông Chiến, điều khiến nhiều người dân lo lắng nhất là sinh kế sau khi di dời. Tại nơi ở hiện nay, dù thu nhập không cao nhưng cuộc sống đã ổn định; nếu chuyển đến nơi khác mà không có điều kiện làm ăn phù hợp, nhiều gia đình có thể gặp khó khăn.
Bên trong căn nhà của gia đình ông Kiệt chỉ đủ để 2 người đặt lưng.
Cùng tâm trạng, ông Trương Tuấn Kiệt - cư dân sống tại khu vực từ năm 1975 cho biết, quy hoạch kéo dài nhiều năm khiến nhiều hộ dân rơi vào cảnh khó khăn.
Theo ông Kiệt, căn nhà của gia đình đã xuống cấp nghiêm trọng, dột nát nhưng không thể sửa chữa vì nằm trong khu quy hoạch.
Người dân mong chính quyền sớm có giải pháp rõ ràng đối với dự án. Nếu tiếp tục triển khai thì cần chính sách bồi thường thỏa đáng, sát giá thị trường để người dân ổn định cuộc sống ở nơi mới; nếu không triển khai thì cần điều chỉnh quy hoạch để người dân được sửa chữa, cải tạo nhà ở.
Bí thư TP.HCM trăn trở về khu Mả Lạng
Tại buổi tiếp xúc cử tri chiều 5/3, nhiều cử tri phản ánh tình trạng các dự án treo kéo dài trên địa bàn, trong đó có khu tứ giác Nguyễn Cư Trinh (khu Mả Lạng).
Theo phản ánh của cử tri, khu vực này đang quá tải về nhà ở. Có gia đình 9 - 10 người phải sinh hoạt trong căn nhà chỉ rộng 10 - 15 m². Ngoài ra, khu chợ Cầu Muối cũng đã xuống cấp, môi trường sống chật chội và chưa đảm bảo.
Trao đổi với cử tri, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết bản thân cũng rất trăn trở khi nhắc đến khu Mả Lạng - nơi hiện có hơn 1.400 hộ dân đang sinh sống trong những căn nhà chật hẹp.
Những con hẻm sâu hun hút thiếu ánh sáng tại khu Mả Lạng.
Theo ông Quang, trước đây dự án chỉnh trang khu vực này từng có nhà đầu tư và đã triển khai một phần nhưng sau đó phải dừng lại. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến bài toán thu hút nhà đầu tư cũng như các yếu tố quy hoạch.
Bí thư Thành ủy cho biết để thực hiện dự án cần tính toán lại quy hoạch, đặc biệt là chiều cao công trình và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng giao thông.
Theo tính toán sơ bộ, nếu xây dựng chung cư tại khu Mả Lạng và dành khoảng 8 tầng để bố trí tái định cư cho người dân, thì cần thêm khoảng 10 tầng nhà ở thương mại để nhà đầu tư bán nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính triển khai dự án.
Tuy nhiên, với tổng chiều cao khoảng 18 tầng, hạ tầng giao thông hiện hữu có thể chưa đáp ứng được. Vì vậy, việc chỉnh trang khu vực này phải được thực hiện đồng bộ giữa điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp giao thông và xây dựng các chỉ tiêu quy hoạch đủ hấp dẫn để thu hút nhà đầu tư.
Toàn cảnh khu Mả Lạng nhìn từ trên cao.
Bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết sẽ tổ chức khảo sát kỹ khu vực này. Đồng thời, ông yêu cầu chính quyền địa phương thống kê đầy đủ các hộ dân tại khu Mả Lạng và khu chợ Gà - Gạo để báo cáo Thành ủy, làm cơ sở nghiên cứu phương án xử lý.
Khu Mả Lạng, còn gọi là tứ giác Nguyễn Cư Trinh, nằm giữa bốn tuyến đường Nguyễn Trãi - Cống Quỳnh - Trần Đình Xu - Nguyễn Cư Trinh. Trước năm 1975, nơi đây là nghĩa địa; sau khi di dời, khu vực dần hình thành khu dân cư nằm giữa trung tâm quận 1.
Hiện khu vực có hơn 530 căn nhà có diện tích dưới 20 m², phần lớn đã xuống cấp. Từ năm 2000, TP.HCM chủ trương giải tỏa, chỉnh trang khu Mả Lạng với diện tích khoảng 6,8 ha. Dự án từng qua nhiều chủ đầu tư nhưng không thể triển khai và đã bị thành phố thu hồi cách đây khoảng ba năm.
Bên cạnh đó, khu chợ Gà - Gạo tại phường Cầu Ông Lãnh cũng đang nằm trong diện quy hoạch chỉnh trang. Khu đất rộng hơn 6.300 m² được quy hoạch xây dựng công trình cao tối đa 50 m (khoảng 10 - 14 tầng), quy mô dân số khoảng 700 người.
Dự án dự kiến ảnh hưởng đến 290 hộ dân với 1.173 người sinh sống, tuy nhiên nhiều năm qua vẫn chưa thu hút được nhà đầu tư tham gia.
