Vì sao các công trường chưa giải được "cơn khát" nguồn nhân lực?

Thời gian qua, nhiều nhà thầu lớn đồng loạt tuyển dụng công nhân lao động, có nhà thầu đang tuyển dụng tới 100.000 công nhân với mức lương cao, cam kết thu nhập ổn định và các chế độ đi kèm để thực hiện chiến dịch triển khai đồng bộ các “đại dự án” trải dài trên cả nước. 

Không chỉ nhà thầu lớn, nhiều nhà thầu với quy mô nhỏ hơn cũng rơi vào cảnh chật vật tìm nguồn nhân công. Tại địa bàn quận Long Biên cũ, một doanh nghiệp đang cùng lúc triển khai ba dự án nhà cao tầng thương mại. Tuy nhiên, một thực tế đang diễn ra là việc thiếu hụt nhân công trên công trường hiện chỉ đáp ứng được khoảng 60-70% nhu cầu.

Tình trạng thiếu công nhân xảy ra phổ biến tại nhiều công trường hiện nay

Theo ông Lê Hải Hưng, Chỉ huy trưởng tổng thầu của doanh nghiệp này, cho biết, theo kế hoạch và biểu đồ nhân lực, mỗi dự án cần khoảng 350 công nhân vào giai đoạn cao điểm để đảm bảo tiến độ. Thế nhưng, thực tế mỗi công trường hiện chỉ có hơn 200 người. Tổng cộng cả ba dự án mới chỉ huy động được hơn 600 lao động, thiếu hụt khoảng 400 người so với mục tiêu 1.000 quân. Để khắc phục, các nhà thầu đã phải cho công nhân tăng ca, làm việc gần như 3 ca liên tục để đảm bảo tiến độ theo kế hoạch và bàn giao nhà theo cam kết với khách hàng.

Đại diện một tổng thầu xây dựng thuộc nhóm dẫn đầu tại Hà Nội cũng thừa nhận, tình trạng thiếu hụt lao động tại các công trường đang diễn ra nghiêm trọng. Theo vị này, trước đây chủ đầu tư thuê tổng thầu, tổng thầu có trách nhiệm huy động nhân lực thi công. Tuy nhiên, khi các “ông lớn” bỏ qua khâu tổng thầu để tự tuyển dụng công nhân, phần chi phí tiết kiệm được từ thuê nhà thầu được dồn vào tiền lương, chế độ cho người lao động. Điều này khiến các doanh nghiệp lớn nhanh chóng “hút” công nhân lành nghề, làm cạn kiệt nguồn lao động của các nhà thầu khác, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn đang chật vật giữ chân người lao động.

Bên cạnh đó, xu hướng lao động rời bỏ công trường xây dựng để chuyển sang làm việc tại các nhà máy, khu công nghiệp ở địa phương cũng ngày càng nhiều. Một bộ phận lớn lao động ngành xây dựng đã chuyển nghề trong giai đoạn thị trường đóng băng. Nhiều người chọn trở về quê làm công nhân nhà máy với mức lương ổn định khoảng 12-13 triệu đồng/tháng. Dù thu nhập thấp hơn xây dựng, nhưng đổi lại họ được làm việc trong môi trường gần nhà, ít nhọc nhằn và khắc nghiệt hơn.

Một nhà thầu khác cho biết, trước tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài, doanh nghiệp buộc phải thay đổi công nghệ thi công nhằm giảm phụ thuộc vào lao động thủ công. Cùng với đó, thay vì thuê khoán như trước, công ty chuyển sang tuyển dụng công nhân cơ hữu, đưa người lao động trở thành nhân sự chính thức, được hưởng lương ổn định, đóng bảo hiểm và các chế độ phúc lợi đầy đủ.

Đứng ở góc độ nhà thầu, ông Lê Hải Hưng kiến nghị các cơ quan quản lý Nhà nước cần có sự điều tiết thời gian cấp phép và triển khai dự án một cách phù hợp, tránh để quá nhiều công trình bùng nổ cùng một lúc gây áp lực lên nguồn cung nhân lực và vật liệu.

Về lâu dài, ngành Xây dựng cần những chính sách đãi ngộ đặc thù và đẩy mạnh đào tạo nghề. Hiện nay, giới trẻ đang có xu hướng quay lưng với ngành kỹ thuật, xây dựng khiến nguồn kỹ sư và quản lý cũng trở nên khan hiếm. “Xây dựng là ngành nghề phát triển bền vững, không phải chỉ là nóng sốt nhất thời”, ông Hưng nhấn mạnh về việc cần có tầm nhìn dài hạn để thu hút thế hệ trẻ quay lại với lĩnh vực này.

Cần lời giải dài hạn cho “cơn khát” nhân lực ngành xây dựng. Ảnh: Phan Thiên

Khánh Linh (theo Tiền phong, báo Đấu thầu)