Việc quản lý thuế bằng dữ liệu giúp kiểm soát rủi ro, phát hiện ra những điểm bất thường
Ngày 9/5, Tạp chí Kinh tế - Tài chính và Cục Thuế đã phối hợp tổ chức tọa đàm “Quản lý thuế bằng dữ liệu: Đồng hành để tuân thủ tốt hơn”. Tọa đàm đưa ra thông điệp, dữ liệu không chỉ để kiểm soát, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ hiệu quả hơn.
Bà Nguyễn Thu Trà - Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế cho biết, ngành thuế đang chuyển từ phương thức quản lý dựa trên hồ sơ, xử lý thủ công sang quản lý trên dữ liệu. Theo đó, dữ liệu sẽ được thu thập, phân tích một cách kịp thời và xử lý tự động.
Như trước đây, dữ liệu được xử lý phân tán và phụ thuộc vào hồ sơ, số liệu mà người nộp thuế kê khai nhưng nay, cơ quan thuế đã có cơ sở dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn. Điều này có thể hỗ trợ người nộp thuế kê khai thông tin, tiến tới sau này, cơ quan Thuế thậm chí có thể hỗ trợ điền toàn bộ thông tin kê khai.
“Mục tiêu của ngành thuế là làm sao xây dựng được hệ thống quản trị thông minh và làm sao để hệ thống này trở thành trợ lý cao cấp của người nộp thuế, dựa trên dữ liệu lớn, minh bạch, hiệu quả và ứng dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại nhất”, bà Trà nói.
Việc sử dụng hóa đơn điện tử hỗ trợ cơ quan Thuế trong công tác đối chiếu với các dữ liệu khác như tờ khai để đối chiếu sai lệch (Ảnh: Internet)
Thông tin về vai trò của hóa đơn điện tử trong phục vụ công tác quản lý thuế và kiểm soát rủi ro, bà Nguyễn Thu Trà cho biết, hóa đơn điện tử cung cấp dữ liệu rất quan trọng khi phản ánh tất cả các giao dịch mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp. Dữ liệu này hỗ trợ cơ quan Thuế trong công tác đối chiếu với các dữ liệu khác như tờ khai để đối chiếu sai lệch.
“Ngoài ra, chúng ta có thể dựa vào dữ liệu trên hóa đơn điện tử, đối chiếu với các dữ liệu khác để phân tích các rủi ro, phát hiện ra những điểm bất thường. Ví dụ, chúng ta có thể phát hiện ra doanh nghiệp nào đang kinh doanh hàng hóa sai lệch so với ngành nghề kinh doanh. Ở đây, với hệ thống hóa đơn điện tử có đầy đủ thông tin, chúng ta cũng xác định được mối liên kết giữa người bán, người mua, dòng tiền và xác định được nghĩa vụ thuế. Những thông tin này có thể hỗ trợ cho cơ quan Thuế trong việc phát hiện các trường hợp sử dụng bất hợp pháp hóa đơn”, Trưởng Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế cho biết.
Ngoài ra, dữ liệu trên hóa đơn cùng với các dữ liệu khác có thể giúp cơ quan Thuế đánh giá mức độ rủi ro một cách chính xác. Thông qua đó, ngành Thuế có thể tập trung kiểm tra một cách có trọng tâm, trọng điểm, không kiểm tra dàn trải, mà chỉ chỉ kiểm tra doanh nghiệp có rủi ro cao. Điều này giúp nâng hiệu quả quản lý và giảm phiền hà cho doanh nghiệp.
Bà Trà cũng nhấn mạnh, các dữ liệu trên hóa đơn điện tử và các dữ liệu khác không chỉ giúp cơ quan Thuế quản lý tốt mà còn giúp tính toán các chỉ tiêu, các nội dung kê khai nhằm hỗ trợ người nộp thuế tự động hóa, rút ngắn thời gian tự kê khai các thông tin về nghĩa vụ thuế.
Việc quản lý thuế bằng dữ liệu phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia.
Cũng tại tọa đàm, ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cho rằng, việc quản lý thuế bằng dữ liệu phù hợp với xu hướng chuyển đổi số quốc gia. Trước đây, chúng ta quản lý thuế dựa trên hồ sơ kê khai, hậu kiểm một cách tương đối thủ công thì nay, trọng tâm chuyển sang quản lý trên dữ liệu, thông qua kết nối, phân tích, cảnh báo sớm và quản lý rủi ro.
“Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và vừa, chúng tôi thấy đây là sự chuyển biến rất tích cực”, ông Mạc Quốc Anh nói. Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, khi các dữ liệu được chuẩn hóa, minh bạch, môi trường kinh doanh sẽ công bằng hơn giữa các chủ thể kinh tế khác nhau.
Việc quản lý thuế bằng dữ liệu không chỉ phục vụ mục tiêu thu ngân sách mà còn góp phần tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, kỷ cương và bình đẳng hơn, đặc biệt khi việc này giúp phát hiện những trường hợp cố tình né thuế, trốn thuế hoặc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.
Tuy nhiên, ông Mạc Quốc Anh cho biết, nếu nhìn vào thực tiễn, mức độ sẵn sàng từ phía các doanh nghiệp hiện nay hiện còn chưa đồng đều, đặc biệt là giữa các doanh nghiệp quy mô lớn và quy mô nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, cũng có khoảng cách nhất định về năng lực triển khai giữa các doanh nghiệp trong thời gian qua.
“Nếu chúng ta chậm hoặc không chịu chuyển đổi thì khoảng cách này còn xa hơn. Đây là cơ sở quan trọng nhất để cho ngành thuế có những giải pháp, lộ trình phù hợp với từng đối tượng, vì chúng ta biết chính sách đúng thì phải đi kèm điều kiện có thể thực thi được”, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa nói.
Ngoài ra, ông Mạc Quốc Anh cũng đánh giá cao việc các cơ quan quản lý đơn giản hóa thủ tục hành chính, hướng dẫn, hỗ trợ, ban hành công cụ phù hợp với từng đối tượng doanh nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp cũng cần phải thay đổi tư duy, cần coi dữ liệu là tài sản quản trị.
