Vì sao Sa Pa có tuyết còn Đà Lạt lạnh mấy cũng không?

Cùng nằm ở độ cao khoảng 1500 mét cũng như cùng có sương mù và phải mặc áo len mỗi sáng sớm nhưng Sa Pa lại có những mùa đông phủ trắng tuyết còn Đà Lạt dù có lạnh mấy cũng chỉ dừng ở mức se buốt. Lời giải thực chất nằm ở vĩ độ cùng gió mùa và cả lịch mưa nắng của thành phố cao nguyên.

Mỗi khi miền Bắc đón đợt không khí lạnh mạnh và đỉnh Fansipan báo tin tuyết rơi thì một câu hỏi quen thuộc lại xuất hiện trên mạng xã hội rằng Đà Lạt cũng là phố núi và cũng lạnh vậy thì tại sao chẳng bao giờ thấy tuyết.

Câu trả lời ngắn gọn là Đà Lạt đủ cao nhưng không đủ lạnh và những tháng lạnh nhất trong năm lại rơi đúng vào mùa khô. Để có tuyết thì nhiệt độ phải xuống quanh hoặc dưới 0 độ C đồng thời không khí phải đủ hơi nước để kết thành tinh thể băng. Đà Lạt đáng tiếc lại thiếu cả hai điều kiện này vì bốn lý do dưới đây.

Vị trí địa lý của Đà Lạt nằm quá gần xích đạo

Đà Lạt nằm ở khoảng 12 độ vĩ Bắc. Trong khi đó những nơi từng có tuyết ở Việt Nam như Sa Pa cùng Y Tý thuộc Lào Cai hay Mẫu Sơn của Lạng Sơn đều nằm quanh 21 đến 22 độ vĩ Bắc và cách Đà Lạt gần 10 vĩ độ.

Khoảng cách ấy hoàn toàn đủ để tạo ra hai kiểu khí hậu khác hẳn nhau. Miền núi phía Bắc có mùa đông thực sự với những đợt rét đậm và rét hại kéo dài. Đà Lạt gần xích đạo hơn nên nhận nắng khá đều quanh năm cùng nhiệt độ trung bình thường chỉ dao động khoảng 18 đến 21 độ C.

Nói cách khác thì cái lạnh ở Đà Lạt chủ yếu đến từ độ cao chứ không đến từ mùa đông. Nó mát mẻ cùng sự dễ chịu và ổn định nên hiếm khi có những cú giảm nhiệt đột ngột như ở vùng cao phía Bắc.

Gió mùa Đông Bắc khi vào tới Tây Nguyên đã hoàn toàn hết lạnh

Tuyết ở Sa Pa hay Mẫu Sơn là kết quả của những đợt không khí lạnh rất mạnh tràn từ phương Bắc xuống. Vùng núi phía Bắc đón khối khí này đầu tiên khi nó còn giữ nguyên độ lạnh thấu xương.

Càng đi về phía Nam thì khối khí càng yếu đi. Nó phải vượt quãng đường hàng nghìn kilomet và đi qua biển nên ấm lên rồi bị dãy Bạch Mã chắn lại phần lớn. Phần còn xuống được tới Tây Nguyên lúc này cũng chỉ đủ khiến Đà Lạt lạnh hơn bình thường vài độ.

Số liệu cho thấy rất rõ điều đó. Theo báo Tuổi Trẻ thì vào sáng ngày 9 tháng 1 năm 2026 trong đợt lạnh khiến trạm Tân Sơn Nhất của Thành phố Hồ Chí Minh xuống 18 độ C thì Đà Lạt ghi nhận 7 phẩy 8 độ C. Mức này thấp hơn 8 phẩy 6 độ C vào hôm 31 tháng 12 năm 2025 và là mức nhiệt thấp trong nhiều năm qua.

Ngay cả mức lạnh kỷ lục của Đà Lạt cũng chỉ khoảng 4 phẩy 5 độ C được ghi nhận vào tháng 1 năm 1962 và vẫn còn cách rất xa 0 độ C. Để so sánh thì kỷ lục lạnh nhất từng ghi nhận ở Việt Nam là âm 6 phẩy 1 độ C được đo tại đỉnh Mẫu Sơn vào ngày 11 tháng 1 năm 1974.

Độ cao 1500 mét vẫn chưa đủ để hình thành tuyết

Lên cao thì chắc chắn sẽ lạnh hơn bởi lẽ trung bình cứ 100 mét nhiệt độ sẽ giảm khoảng 0 phẩy 6 độ C. Nhưng độ cao không phải là lời giải trong trường hợp này bởi Đà Lạt khoảng 1500 mét và thị trấn Sa Pa khoảng 1650 mét cao gần ngang nhau.

Ngay cả ở Sa Pa thì tuyết cũng hiếm khi phủ xuống trung tâm thị trấn. Đợt tuyết chiều 26 tháng 1 năm 2025 chủ yếu rơi ở khu vực đỉnh Fansipan và phủ trắng rừng Hoàng Liên từ độ cao khoảng 2800 mét trở lên. Trận tuyết phủ xuống tận phố vào ngày 24 tháng 1 năm 2016 khi nhiệt độ thị trấn Sa Pa xuống âm 3 phẩy 2 độ C đến nay vẫn được nhắc đến như một hiện tượng hiếm gặp.

Trong khi đó thì điểm cao nhất của cao nguyên Lâm Viên quanh Đà Lạt là đỉnh Langbiang khoảng 2167 mét. Độ cao này thấp hơn nhiều so với vùng thường có tuyết ở Fansipan và lại nằm trong vùng không khí ấm hơn hẳn.

Lúc thời tiết lạnh nhất lại rơi vào thời điểm khô ráo nhất

Đà Lạt có hai mùa rõ rệt. Mùa mưa chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam với lượng mưa nhiều nhất vào các tháng 7 cùng tháng 9 và 10 nhưng đây cũng là những tháng thời tiết ấm áp.

Những tháng lạnh nhất vào cuối năm và đầu năm sau lại rơi vào mùa khô với trời trong và ít mây. Đêm quang mây khiến mặt đất mất nhiệt nhanh nên nhiệt độ rạng sáng tụt rất sâu. Nhưng khi không khí thiếu hơi nước thì dù lạnh đến mấy cũng không có gì để đông lại thành tuyết.

Sa Pa thì hoàn toàn khác. Các đợt không khí lạnh tràn về đây thường kèm mưa phùn cùng mây mù dày đặc. Khi nhiệt độ xuống dưới 0 độ C thì hơi ẩm sẵn có trong không khí sẽ kết thành băng giá cùng sương muối hoặc tuyết.

Nên đi đâu nếu muốn ngắm tuyết ở Việt Nam

Những điểm có khả năng xuất hiện tuyết ở Việt Nam đều nằm ở vùng núi cao phía Bắc gồm đỉnh Fansipan thuộc Sa Pa cùng Y Tý thuộc Lào Cai và Mẫu Sơn của Lạng Sơn. Các trận tuyết từng được ghi nhận ở Sa Pa như ngày 19 tháng 12 năm 2014 hay ngày 24 tháng 1 năm 2016 cùng ngày 9 tháng 2 năm 2021 đều rơi vào khoảng tháng 12 đến tháng 2 khi có đợt không khí lạnh mạnh gây rét đậm và rét hại.

Tuy vậy thì tuyết ở Việt Nam là hiện tượng khó đoán và không phải năm nào cũng có. Theo chuyên gia thời tiết Lê Thị Xuân Lan thì tuyết ở Sa Pa thường xuất hiện vào những năm La Nina có cường độ khá mạnh. Ai muốn săn tuyết nên theo dõi bản tin dự báo không khí lạnh và giữ lịch trình linh hoạt vì tuyết thường rơi ít và tan nhanh.

images (18)

Không có tuyết nhưng mùa khô cuối năm lại là lúc Đà Lạt đẹp nhất với trời xanh cùng nắng hanh và sương sớm. Tháng 11 cùng tháng 12 là mùa cỏ hồng và dã quỳ còn mai anh đào thường nở vào khoảng tháng 12 đến tháng 2. Đây cũng là lúc nhiệt độ ban đêm và rạng sáng xuống thấp nhất trong năm. Du khách nên mang theo áo khoác dày cùng khăn và mũ len nhất là khi dậy sớm ngắm bình minh hay đi dạo đêm.