Bản tình ca buồn bất hủ
Năm 1970, trong chuyến theo đoàn văn nghệ Hoa Tình Thương lên Đà Lạt biểu diễn, cố nhạc sĩ Lam Phương đã sáng tác “Thành phố buồn”. Giữa khung cảnh phố núi trập trùng đồi thông, những con đường quanh co và màn sương phủ kín không gian, ông tìm thấy cảm hứng để viết nên một trong những bản tình ca nổi tiếng nhất của mình.
Điều thú vị là dù lấy cảm hứng từ Đà Lạt, trong lời bài hát, tác giả không nhắc trực tiếp tên thành phố. Thay vào đó, ông khắc họa không gian phố núi qua những hình ảnh như con đường quanh co, gốc thông già, chiều nắng và tiếng chuông ngân chậm.

Cố nhạc sĩ Lam Phương (Ảnh: Internet)
Trên nền cảnh vật ấy là câu chuyện về một mối tình dang dở, khi người con gái rời đi, để lại chàng trai giữa thành phố cũ với những kỷ niệm không thể trở lại. Nỗi buồn trong ca khúc vì thế không chỉ đến từ sự chia ly mà còn từ cảm giác cô đơn khi những cảnh vật quen thuộc vẫn còn đó, chỉ thiếu vắng một người.
Không lâu sau khi ra đời, “Thành phố buồn” nhanh chóng được công chúng đón nhận. Ca khúc được phát trên Đài Phát thanh Đà Lạt trước khi lan rộng khắp miền Nam. Bên cạnh đó, tác phẩm còn được các danh ca thu âm và biểu diễn, góp phần đưa giai điệu này đến gần hơn với đông đảo khán giả.
Một yếu tố đặc biệt giúp ca khúc lan tỏa mạnh mẽ là sự kết hợp giữa âm nhạc và truyền hình. Nghệ sĩ Túy Hồng, vợ của nhạc sĩ Lam Phương khi đó, đã đưa “Thành phố buồn” vào vở kịch “Phi vụ cuối cùng” của Ban Kịch Sống, phát trên Đài Truyền hình Sài Gòn. Sau khi vở diễn lên sóng, nhiều người tìm mua tờ nhạc của ca khúc. Học sinh, sinh viên thời đó cũng muốn sở hữu bản nhạc để đặt trên kệ sách.
Danh ca Chế Linh từng nhớ lại rằng cố nhạc sĩ Lam Phương in 100.000 bản trong đợt đầu tiên và nhanh chóng bán hết. Những đợt tái bản sau đó tiếp tục đạt số lượng 200.000-300.000 tờ. Đây là mức phát hành đáng chú ý trong bối cảnh thị trường âm nhạc khi ấy chủ yếu phổ biến qua các bản nhạc in, đĩa hát, phát thanh và truyền hình.
Sức hút của ca khúc cũng được phản ánh qua khoản tiền tác quyền mà nhạc sĩ nhận được. Thời điểm đó, doanh thu bản quyền của “Thành phố buồn” rơi vào khoảng 12 triệu đồng (đương khoảng 432.000 USD). Với số tiền tác quyền này, năm 1971, cố nhạc sĩ Lam Phương đã mua được căn biệt thự rộng hơn 300m2 ở quận 10.
Trước đó, ông đã có một căn nhà tại cư xá Lữ Gia để gia đình sinh sống, nhưng khi lập gia đình và có thêm hai con gái, không gian trở nên chật chội.
Ca khúc sống mãi với thời gian
Không chỉ mang lại thành công về mặt thương mại, “Thành phố buồn” còn trở thành một trong những ca khúc gắn liền với tên tuổi của cố nhạc sĩ Lam Phương. Với chất nhạc chậm buồn, ca từ giàu hình ảnh và câu chuyện tình yêu dang dở, ca khúc tạo được sự đồng cảm với nhiều thế hệ người nghe.

Ảnh: Internet
Đặc biệt, những hình ảnh về con đường quanh co, gốc thông già, sương chiều và phố núi vắng người đã khiến “Thành phố buồn” trở thành một trong những tác phẩm thường được nhắc đến khi nói về âm nhạc viết cho Đà Lạt.
Ca khúc cũng tiếp tục được các nghệ sĩ thuộc thế hệ sau lựa chọn biểu diễn, làm mới trong những chương trình tưởng nhớ cố nhạc sĩ.
Cố nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh năm 1937 tại Rạch Giá, Kiên Giang. Ông bắt đầu sáng tác từ khi còn rất trẻ và để lại nhiều ca khúc được công chúng yêu mến như “Kiếp nghèo”, “Duyên kiếp”, “Tình bơ vơ”, “Cho em quên tuổi ngọc” và “Thành phố buồn”. Ông qua đời tại Mỹ vào tháng 12/2020, hưởng thọ 83 tuổi.
Sau hơn nửa thế kỷ, Thành phố buồn vẫn là giai điệu quen thuộc, được nhiều thế hệ khán giả yêu thích và thuộc lòng.
(Tổng hợp)