Trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Signaling, nhóm tác giả dẫn đầu bởi giáo sư Gary Patti từ Đại học Washington ở St. Louis (WashU - Mỹ) cảnh báo rằng sorbitol, một loại "đường ăn kiêng", có thể thúc đẩy bệnh gan nhiễm mỡ nếu bị lạm dụng.
Đây là một phát hiện đáng ngại bởi chất tạo ngọt sorbitol vốn là thành phần được sử dụng để thay thế đường trong nhiều loại thực phẩm ăn kiêng hay dành cho người tiểu đường.
Tình trạng gan nhiễm mỡ đang trở nên ngày một phổ biến trên thế giới - Minh họa AI: Thu Anh
Theo SciTech Daily, các thí nghiệm sử dụng cá ngựa vằn của nhóm WashU chỉ ra rằng sorbitol có thể làm suy giảm hệ vi sinh vật đường ruột, từ đó thúc đẩy bệnh gan nhiễm mỡ ngay cả khi con vật được cho ăn chế độ bình thường.
Sau khi tiêu thụ glucose tự nhiên từ thực phẩm, các tế bào ruột có thể chuyển hóa một phần glucose thành sorbitol. Trong điều kiện bình thường, vi khuẩn đường ruột thường phân hủy phần lớn sorbitol trước khi nó gây ra vấn đề.
Nhưng trong trường hợp sorbitol được bổ sung trực tiếp, các vi khuẩn này bị suy giảm dẫn đến thiếu quân số, từ đó bị quá tải nặng nề.
Sorbitol không thể phân hủy hết sẽ di chuyển đến gan, nơi nó được chuyển hóa thành các hợp chất liên quan đến fructose, thúc đẩy sự tích tụ chất béo đồng thời tác động tiêu cực đến sự chuyển hóa đường.
Những phát hiện này có thể giúp giải thích tại sao bệnh gan nhiễm mỡ lại trở nên phổ biến, ngay cả ở một số người cố gắng tránh đường truyền thống.
Sorbitol thường được thêm vào kẹo cao su không đường, thanh protein, món tráng miệng ăn kiêng... vì nó chứa ít calo hơn đường ăn thông thường và làm giảm sự tăng đột biến lượng đường trong máu.
Nó cũng hiện diện tự nhiên trong các loại trái cây như đào, táo, lê, mận... nhưng với hàm lượng thấp hơn nhiều nên không đáng lo. Chất xơ và chất dinh dưỡng trong trái cây cũng làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến nguồn sorbitol tự nhiên trở nên vô hại.
Phát hiện này cho thấy lạm dụng thực phẩm ăn kiêng chứa chất tạo ngọt có thể là sai lầm lớn, nhất là khi bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa (MASLD) ảnh hưởng 30% người trưởng thành toàn cầu.
Không chỉ sorbitol, đã có nhiều nghiên cứu khác cho thấy đường ăn kiêng không tốt cho sức khỏe cho nhiều người nghĩ, trái lại còn gây hại khi bị lạm dụng.
